Nostalgie
Formule 1
On this day: De eerste en enige Grand Prix-overwinning met een zeswieler
Op 13 juni 1976 zegevierde in Zweden een van de meest opvallende en herkenbare wagens uit de geschiedenis van de Formule 1: de fameuze Tyrrell-zeswieler. Jody Scheckter finishte met de P34 als eerste op het circuit van Anderstorp, Patrick Depailler maakte er een dubbelzege van.
Giorgio Piola Matt Somerfield
Bewerkt: 21 mei 2026, 09:14
Kopieer link
Deel op Viber
Giorgio Piola's technische F1-analyses
Giorgio Piola is dé technisch journalist in de Formule 1. De Italiaan loopt al sinds 1969 rond in de paddock. Hij weet alles van vleugels, vinnetjes en flapjes. Duik in de wereld van de F1-techniek!
Tyrrell zocht in die competitieve en gevaarlijke tijd naar manieren om de concurrentie te snel (en te slim) af te zijn. Het merendeel van het veld maakte net als het Britse team gebruik van een Cosworth DFV-motor en een Hewland-versnellingsbak. Het verschil moest dus gemaakt worden met het chassis.
Technisch directeur Derek Gardner kwam met het ingenieuze plan om aan de voorzijde niet twee maar vier wielen te plaatsen. Hij hoopte dat deze kleinere banden, plus de locatie ervan, zouden resulteren in minder luchtweerstand (en dus een hogere topsnelheid), betere aerodynamische werking en zelfs betere wendbaarheid. De wielen waren namelijk smal genoeg om volledig achter de voorvleugel geplaatst te worden. Voorheen kwamen de banden vaak buiten en boven de vleugel uit, wat een negatieve impact op de luchtstroming had. De P34 beschikte over vier 10 inch-banden aan de voorkant van het chassis. Het stuurmechanisme was direct aan de voorste as bevestigd, een ‘bell crank’-opstelling werd gebruikt om het tweede wiel te sturen. Deze complexe stuurinrichting en de fysiek grotere ophanging waren bijkomende nadelen.
De voorwielophanging van de Tyrrell P34
Illustratie: Giorgio Piola
De ontwerper had er het volste vertrouwen in dat vier wielen aan de voorzijde, in plaats van twee, het remmen zou verbeteren. Maar in de praktijk bleek dit een stuk minder eenvoudig te realiseren dan gedacht. De nieuwe opstelling zorgde namelijk voor problemen bij het koelen van de remmen, waarvoor diverse oplossingen werden bedacht. Het feit dat de kleinere voorbanden vaker ronddraaiden dan de grotere achterwielen had eveneens invloed op de levensduur van het rubber. Dat werd verder versterkt doordat bandenleverancier Goodyear de achterband bleef ontwikkelen maar nauwelijks oog had voor de kleinere voorwielen.
Technisch expert en illustrator Giorgio Piola had in die tijd onbeperkte toegang tot dit bijzondere model: “Het was puur toeval. Ik vloog in die tijd naar Rio en zat toevallig naast Ken Tyrrell.” De teameigenaar kende het werk van Piola en vroeg of de Italiaan bereid was het mediamateriaal van de nieuwe wagen te verzorgen. Dat betekende dat Piola veel informatie en foto’s over de wagen zou bemachtigen: “Het behoort tot mijn beste werk. Ik was zeer aangetrokken tot die auto. Ik had een goede relatie met hoofdontwerper Derek Gardner. Met zijn hulp kon ik een aantal ongelofelijk gedetailleerde illustraties maken.” Bij de presentatie van de wagen waren de reacties wisselend. Menigeen dacht dat het een pure publiciteitsstunt was.
Tekst gaat verder onder de video
Het bovenaanzicht van de P34 is een van de moeilijkste illustraties die Piola ooit gemaakt heeft. Als hij twijfelde over de exacte vormgeving van bepaalde elementen binnenin de auto, paste hij vaak een simpel trucje toe: het bodywork tekenen om de details te maskeren. Maar in het geval van deze Tyrrell kon elk detail in beeld worden gebracht. “Dit is een van de beste tekeningen die ik ooit heb gemaakt, maar niemand wilde het destijds publiceren want het bevatte 32 onderdelen. Dat was te gedetailleerd en kon in die tijd niet in een magazine geplaatst worden. En aangezien het een enorme handgetekende illustratie betrof, kon ik niet een paar pijltjes of cijfers weghalen.”
Tekst gaat verder onder de foto
Bovenaanzicht van de Tyrrell P34
Illustratie: Giorgio Piola
- Afstelbare aluminium splitter
- NACA-vormige luchthappers in de voorvleugel om via een kanalensysteem de remmen te koelen [6]
- Afstelbare Gurney-flappen
- Rem en koppeling master cilinders
- Brandblusser voor de motor
- Buizenwerk om koele lucht vanaf de voorvleugel te vervoeren
- Stuurarm
- Remschijven
- 10 inch wielen
- Koppelingspedaal
- Stuurkolom
- Cockpit brandblusser
- Goodyear-banden
- Voorste rolkooi
- Verwijderbaar cockpit bodywork
- Opening in bodywork voor brandstof
- Sidepod bodywork
- Versnellingspookmechanisme
- Openingen voor zijtanks
- Brandstofcelhouder
- Watertank
- Achterste rolkooi
- Olietank
- Oliekoeler
- Radiator
- Cosworth DFV V8-motor
- Hewland FG400-versnellingsbak
- Binnenste remklauwen
- Luchthapper
- Achterste anti-roll bar
- Achtervleugel
- Uitlaat
Tekst gaat verder onder de foto
Jody Scheckter wint in Zweden met de Tyrrell 34
Foto: Motorsport Images
De Tyrrell P34 maakte zijn racedebuut op 3 mei 1976 tijdens de Spaanse Grand Prix op het circuit van Jarama, maar zag de finish niet. In de straten van Monaco was de wagen echter goed voor een tweede en derde plaats en op 13 juni 1976 werd de P34 door Jody Scheckter naar de overwinning gestuurd in de Grand Prix van Zweden.
Ondanks deze vroege successen namen de problemen met de banden in de periode daarna alleen maar verder toe. En waar Tyrrell koos voor een extra as aan de voorzijde, gingen concurrenten aan de slag met vier banden aan de achterkant. Onder hen Williams. Het Britse team was niet in staat om een turbomotor te bemachtigen en zocht naar manieren om toch vooraan mee te kunnen doen. Ook Ferrari en March waren druk bezig met een zeswieler, maar Williams had als enige een model klaarstaan om mee te gaan racen. Het concept met vier wielen aan de voorzijde, waarmee Tyrrell was gekomen, was echter geen lang leven beschoren, omdat Goodyear geen tijd en geld wilde steken in de ontwikkeling van 10 inch-voorbanden. En uiteindelijk werden zeswielers ook verboden.
Tekst gaat verder onder de foto
De Williams FW08 en de FW08B met zes wielen
Illustratie: Giorgio Piola
Williams concentreerde zich destijds dus op de achterzijde, maar de insteek was hetzelfde: het verminderen van drag. Deze aanpak resulteerde echter niet alleen in de gewenste vermindering van luchtweerstand maar leverde ook bijkomende voordelen op, zoals vierwielaandrijving en een verlengde wielbasis. Doordat de achterwielen verder uit elkaar geplaatst konden worden, konden de Venturi-tunnels onder de wagen en in het bodywork bovendien verlengd en verbreed worden. En dat zorgde weer voor een significante toename van downforce uit het grondeffect.
Williams had veel energie gestoken in het project. De wagen werd tijdens tests aan de tand gevoeld en was klaar om mee te gaan racen. Maar toen besloot het overkoepelend orgaan het gebruik van vierwielaandrijving te verbieden. Dit schoot bij ontwerper Patrick Head in het verkeerde keelgat, helemaal toen duidelijk werd dat teambaas Frank Williams tijdens een meeting met de andere teams in Maranello had ingestemd met het verbod.
De zeswieler had Williams waarschijnlijk een grote stap voorwaarts opgeleverd. Naar verluidt was de wagen tijdens de tests enkele seconden (!) sneller dan de voorganger. Hoe goed de auto werkelijk was, zullen we echter nooit weten: de auto ging het museum in nog voordat er ook maar een meter mee was geracet.
Alan Jones met de Williams FW07D
We willen jouw mening!
Wat zou jij graag willen zien op Motorsport.com?
Doe mee aan onze 5 minuten durende enquête.
- Het Motorsport.com-team
Reacties lezen en plaatsen
Lees ook :
Deel of bewaar dit artikel
Kopieer link
Deel op Viber
Net binnen
Josh Pierson krijgt groen licht voor IndyCar-licentie na test op IMS-roadcourse
IndyCar
Indy IndyCar 1 u
Josh Pierson krijgt groen licht voor IndyCar-licentie na test op IMS-roadcourse
Jorge Martin: “Ik verwacht niet meer te gaan worstelen” in MotoGP-titelstrijd
MotoGP
MGP MotoGP
GP van Indonesië
2 u
Jorge Martin: “Ik verwacht niet meer te gaan worstelen” in MotoGP-titelstrijd
Christian Horner over vertrek bij Red Bull F1: “Misschien vond men dat ik te veel invloed had op het team”
Formule 1
F1 Formule 1 3 u
Christian Horner over vertrek bij Red Bull F1: “Misschien vond men dat ik te veel invloed had op het team”
Exclusieve video: Christian Horner over zijn vertrek bij Red Bull, rivaliteit met Mercedes en meer
Formule 1
F1 Formule 1 3 u
Exclusieve video: Christian Horner over zijn vertrek bij Red Bull, rivaliteit met Mercedes en meer
Vorig artikel Verstappen ziet Red Bull niet als favoriet: “Mercedes nog het sterkst”
Volgend artikel Giovinazzi over Ferrari: "Mijn kans komt nog"
Beste reacties
Er zijn nog geen reacties. Wil je er één schrijven?
Bekijk alle reacties en praat mee
Meer van
Giorgio Piola
F1 Tech: Hoe McLaren Red Bull in een ontwikkelingsrace dwingt
Formule 1
Formule 1
GP van Emilia-Romagna
22 mei 2024
F1 Tech: Hoe McLaren Red Bull in een ontwikkelingsrace dwingt
F1 Tech: Hoe McLaren in Monza het probleem met aerodynamische efficiëntie tackelde
Formule 1
Formule 1
GP van Italië
10 sep 2023
F1 Tech: Hoe McLaren in Monza het probleem met aerodynamische efficiëntie tackelde
F1 Imola 2022: De laatste technische foto's uit de pitstraat
Formule 1
Formule 1
GP van Emilia-Romagna
22 apr 2022
F1 Imola 2022: De laatste technische foto's uit de pitstraat
Meer van
Tyrrell
Wat het verleden ons leert over een driestrijd in de F1-seizoensfinale
Formule 1
Formule 1
GP van Abu Dhabi
10 m
Wat het verleden ons leert over een driestrijd in de F1-seizoensfinale
Oud-medewerker Tyrrell: "Porpoising kan tragische gevolgen hebben"
Formule 1
Formule 1 8 mrt 2022
Oud-medewerker Tyrrell: "Porpoising kan tragische gevolgen hebben"
Ken Tyrrell: De stamvader van het Mercedes F1-team
Formule 1
Formule 1 3 mei 2021
Ken Tyrrell: De stamvader van het Mercedes F1-team
Uitgelicht
Geniet van een advertentievrije website
Nu valt het niet meer te ontkennen – De enige reden waarom 'vreselijke' F1-chaos in Maleisië goed was
Uitgelicht
Formule 1
Uitgelicht
Formule 1
GP van Bahrein
6 d
Door Ronald Vording
Nu valt het niet meer te ontkennen – De enige reden waarom 'vreselijke' F1-chaos in Maleisië goed was
Hoe George Russell in Bakoe zijn grootste polemarge ooit pakte
Uitgelicht
Formule 1
Uitgelicht
Formule 1
GP van Azerbeidzjan
18 d
Door Jake Boxall-Legge
Hoe George Russell in Bakoe zijn grootste polemarge ooit pakte
Zo reed Norris naar verrassende en 'onherhaalbare' pole in Spaanse GP
Uitgelicht
Formule 1
Uitgelicht
Formule 1
GP van Spanje
1 m
Door Jake Boxall-Legge
Zo reed Norris naar verrassende en 'onherhaalbare' pole in Spaanse GP
Abonneer en krijg toegang tot Motorsport.com met je adblocker
Van Formule 1 tot MotoGP: we brengen het laatste nieuws, diepgaande analyses en exclusieve interviews rechtstreeks uit de paddock. Om ons vak zo goed mogelijk uit te kunnen voeren, worden er op de website advertenties getoond. We merken op dat je een adblocker gebruikt en willen je vragen om deze uit te zetten. Daarnaast geven we je de mogelijkheid om abonnee te worden en voor een klein bedrag te genieten van een advertentievrije website.
Er zijn twee opties:
- Word abonnee
- Schakel je adblocker uit
Word nu lid Al geabonneerd? Log hier in
Adblocker al uitgeschakeld?
Ververs de pagina
Beheer alerts
Abonneer