Q&A met Helmut Marko: Over 'de wissel' en de toekomst van Verstappen

Het is een drukke week geweest bij Red Bull Racing. Liam Lawson kreeg te horen dat hij niet meer voor het team rijdt en terug naar Racing Bulls moet, Yuki Tsunoda werd gepresenteerd als de nieuwe aanwinst. In gesprek met Formel1.de, een zusterpublicatie van Motorsport.com, vertelt Marko alle ins en outs over de wissel, maar bespreekt hij ook de toekomst van Max Verstappen en deelt hij een grappige anekdote over Sergio Pérez.

Dr. Marko, dit is niet de eerste keer dat u midden in het seizoen de teamgenoot van Max Verstappen wisselt, maar zelfs Pierre Gasly kreeg in 2019 twaalf raceweekenden. Van buitenaf ziet het er wel erg hard uit om Liam Lawson na twee weekenden al te vervangen. Waarom zo snel?

"Ten eerste: hij is niet gedegradeerd. Hij verhuist naar Racing Bulls, waar ze een heel competitieve auto hebben die veel makkelijker te besturen is dan de RB21. De wissel komt na een start die ik zou omschrijven als vrij ongelukkig. De derde vrije training in Australië ging voor hem niet door en daar begonnen de problemen. Dat had natuurlijk invloed op het vertrouwen van Liam. Jammer genoeg ging het in China verder waar hij alleen een sprintrace had - dus weer maar één trainingssessie. Tegelijkertijd moeten we toegeven dat de RB21 lastig te besturen is. Het is niet de snelste auto en het gat in performance is alleen maar groter geworden. Maar terug naar het onderwerp van 'degraderen': we hadden het over Gasly. Die is later goed teruggekomen en is nu een zeer succesvolle Grand Prix-coureur bij Alpine. Hetzelfde geldt voor Albon. Iedereen naast Max trof hetzelfde lot, maar zij sloegen terug en vonden hun vorm terug in een minder competitieve omgeving."

Zou het niet logisch zijn om hem te laten racen op Suzuka, een baan die hij goed kent? Wat gaf u het gevoel dat het niet zou werken?

"Nou, dit was vanuit ons een unanieme beslissing. Eerder in de race [in China] probeerden we een andere setup. Hij lag op dat moment net als een boxer in de touwen. Wanneer een boxer in de touwen ligt, dan moet je hem uit de ring halen. In dit geval hebben we met ons tweede team een unieke kans en een vangnet, dus we kunnen hem in Formule 1 houden."

Liam Lawson, Red Bull Racing

Foto door: Sam Bloxham / Motorsport Images

Werden Lawson en Tsunoda van tevoren geïnformeerd dat ze na de eerste paar races geëvalueerd en beoordeeld zouden worden? Lawson zei dat het duidelijk was dat hij "de tijd niet had", om hem letterlijk te quoten. Betekent dit dat hij voor de openingsraces bepaalde doelen kreeg? Of in andere woorden: wist u al dat iets zoals dit zo vroeg had kunnen gebeuren?

"Nee, anders hadden we deze beslissingen niet genomen. Aan de ene kant, de ongelukkige start - dat was misschien een fout geweest. Lawson had maar elf Grands Prix gereden en in deze situatie kon hij niet meer presteren. Aan de andere kant, Yuki was - hoe gek het ook klinkt - heel sterk in zijn vierde seizoen. Zijn persoonlijkheid, hij is fysiek veel sterker, hij lijkt enorm zelfverzekerd en heeft twee geweldige races geleverd. Waarom we niet langer wachtten? Nou, we willen het vijfde wereldkampioenschap met Max winnen. De auto is, zoals ik al zei, lastig en niet de snelste. Het is dan belangrijk om een tweede rijder te hebben die ons in races strategisch kan ondersteunen en kan bijdragen aan de ontwikkeling van de auto."

Wanneer en hoe verliepen de gesprekken met Liam Lawson, op welke manier werd hij geïnformeerd? Ik kan me voorstellen dat het een lastig gesprek was, voor hem ten minste.

"De gesprekken werden gevoerd door Christian Horner."

Er is, ten minste volgens mij, een interessant detail in dit verhaal. Giedo van der Garde - u kent hem, de voormalig Formule 1-coureur - heeft iets op Instagram gezet en schreef onder andere, ik quote: "Ik word moe van alle reacties die zeggen dat Formule 1 een van de zwaarste sporten is als het gaat om presteren en dat je moet leven met de consequenties wanneer je niet levert. Ja, je moet presteren en ja, de druk is torenhoog, maar dit voelt voor mij meer als pesten of als een actie uit paniek dan om een echte vorm van iets sportiefs", einde quote. Het interessante is dat de post geliket werd door Pierre Gasly, Nico Hülkenberg, Oscar Piastri - en Max Verstappen. Is het dan terecht om te concluderen dat Max liever met Liam Lawson door was gegaan?

"Die conclusie is terecht, dat heeft hij geuit. Maar wij hebben aan Max uitgelegd dat als we het kampioenschap willen winnen, we alles moeten doen om twee auto's in de top-tien te krijgen."

En hoe reageerde Max in deze casus? Zei hij: "geef hem meer tijd", of wat waren zijn punten?

"Max stelde dat de auto heel lastig te besturen is en als de auto beter was, de performance van Lawson ook zou verbeteren. Natuurlijk, we werken aan de verdere ontwikkeling, maar - op dit moment - is het lastig om voor te stellen hoe snel dit komt."

In de media wordt gesuggereerd dat u liever Yuki Tsunoda in 2025 in de Red Bull had gewild aan het einde van het jaar en dat Christian Horner een andere mening had. Klopt dat?

"Alle beslissingen zijn unaniem gemaakt. Yuki Tsunoda is een hele snelle coureur, dat weten we, maar hij heeft zijn hoogte- en dieptepunten gehad. Daarom dachten we dat Lawson de betere en sterkere kandidaat zou zijn. Maar zoals ik al zei, Yuki heeft een transformatie doorgemaakt. Hij heeft een ander management en in deze situatie, was dit de beste optie. Zelfs in Suzuka, ondanks dat Lawson het circuit kent. Hadjar kende China ook niet en was direct op snelheid, bijna net zo snel als Yuki, ten minste in de kwalificatie. He was dus een neerwaartse spiraal, en die moesten we doorbreken om de loopbaan van Lawson toekomst te geven."

Was u verrast door de prestaties van Yuki dit jaar? Of laat ik het anders zeggen, was het niet alleen vanwege het onderpresteren van Lawson, maar ook omdat Yuki beter presteerde dan verwacht?

"Ja. Een was onder de verwachtingen, de andere was verrassend positief."

Yuki Tsunoda, RB F1 Team

Foto door: Red Bull Content Pool

Dr. Marko, u zei eerder dat wanneer de keuze werd gemaakt, Red Bull altijd benadrukte dat een van de sleutelredenen om Lawson het stoeltje te geven was dat men het geloof had dat hij buitengewoon goed met de druk om zou kunnen gaan. Was u verrast dat hij zo snel 'kraakte' onder de druk - ik gebruik kraken omdat het in tv-interviews naar voren komt - en wat zorgt ervoor dat u gelooft dat Yuki Tsunoda er beter mee om zou kunnen gaan?

"Ja, het was verrassend met Lawson, maar zoals ik al zei waren er ongelukkige omstandigheden. Zelfs tijdens de pre-season tests in Bahrein had hij problemen, waardoor het aantal kilometers gelimiteerd werd. De derde vrije training in Australië was een cruciaal moment, en daar kwam het sprintweekend bovenop. Toch moet je blijven leveren en terwijl Lawson bezig was met de neerwaartse spiraal, was Yuki bezig met zijn vijfde jaar en, zoals ik al zei, maakt hij overall een goede indruk. En we geloven dat hij hier mee om kan gaan."

Hoe belangrijk was de test van Yuki Tsunoda in Abu Dhabi van afgelopen jaar, waar hij reed voor Red Bull Racing, voor wat er is gebeurd? En, als follow-up, klopt het als we aannemen dat intern daarvoor al besloten was dat Liam zou gaan rijden?

"De test van Yuki was niet belangrijk voor de beslissing. Zoals ik al zei, Yuki had zijn hoogte- en dieptepunten. Ik herinner me zijn twee crashes in Mexico bijvoorbeeld. Hij was simpelweg niet zo stabiel als nu. En nogmaals, we willen de vijfde wereldtitel winnen. En de auto is nu absoluut niet in staat om dat te doen, maar we zijn er niet zo ver vandaan als het lijkt. Je zag het tijdens de laatste stint van Max op de harde band. De laatste tien ronden waren van hetzelfde niveau als de leiders, hoewel Piastri waarschijnlijk niet meer zo hard pushte omdat het niet nodig was. Maar ik zou zeggen dat we achter de McLarens waren gefinisht. We waren in de race sneller dan Mercedes, maar dat is niet goed genoeg. Daarom is dit een compleet andere sitautie. Alles wordt op alles gezet om dit kampioenschap te winnen. Het hele team staat daar achter. Er was een meeting met de engineers van Max, en dat was heel positief. We nemen aan dat de auto de komende races competitiever wordt, liever eerder dan later."

We hebben het aan het einde maar heel kort gehad over de prestaties. Er is flinke kritiek geweest. Bijvoorbeeld van onze expert Ralf Schumacher, die zei: "Als ik Tsunoda was, had ik dit niet geaccepteerd. Geen test, geen voorbereiding." En hij zei: "Ik denk dat ze twee coureurs opbranden, niemand is hier bij gebaat." Waarom is dit in uw visie een goed idee om Yuki in deze auto te zetten, nota bene in Suzuka waar iedereen hem goed in de gaten houdt?

"Nogmaals, dit is het vijfde jaar van Yuki en ervaring is in deze situaties een enorme factor. Yuki heeft meerdere keren laten weten dat hij eigenlijk de beste man voor Red Bull Racing is. We hebben hem twee of drie keer in de simulator gezet en die sessies waren heel goed. Ook zijn technische feedback, waar hij vroeger op bekritiseerd werd, was heel solide."

Een snelle opvolgvraag. Als je het hebt over simulatorsessies, zijn die na Shanghai gehouden? Of daarvoor al?

"Ja, na Shanghai. We moesten snel reageren en alles ging positief. Ook de technische feedback. Hij wordt vaak beschuldigd dat hij dat niet heeft, of dat hij de technische kant van de auto niet snapt of de afstelling niet kan maken. Dat bleek niet te kloppen."

Om iets te verduidelijken: ik neem aan dat als Yuki nee had willen zeggen, dat dat niet had gekund. Want het contract geeft Red Bull de vrijheid om coureurs te wisselen. Klopt dat?

"Contractueel gezien, ja. Maar Yuki verwachtte dat dit in alle stilte een keer zou gebeuren. De enige verrassing is dat dit zo snel kwam."

Is er een soort van benchmark voor Yuki Tsunoda, dat als "hij dit doet, dan zijn we blij?" Of moet hij ook bang zijn om na twee races gewisseld te worden?

"Nee, hij hoeft niet bang te zijn. Maar vergeet niet, Liam Lawson kwalificeerde twee keer als twintigste. Dat is moeilijk."

Klopt het gerucht dat Honda deze wissel op een bepaalde manier ondersteund heeft?

"Dat dit gebeurt vlak op het moment dat Japan de volgende race is, is toevallig. Natuurlijk is Honda blij met de beslissing, dat is duidelijk, maar dat is geen doorslaggevende factor geweest. De betrokkenheid van Honda eindigt aan het einde van dit jaar sowieso."

Als je zegt dat Honda blij is, betekent dat zij iets meer zakgeld overmaken?

"Dat was niet doorslaggevend en was ook niet een reden om deze beslissing te maken."

Was er op enige moment - en ik denk dat het belangrijk is om wat geruchten die rondgaan in de media weg te halen - een andere kandidaat overwogen? Er werd gezegd dat Franco Colapinto een mogelijkheid was. Collega's van ons hadden gezien dat je zondag de hospitality van Alpine binnen kwam.

"Ja, ik heb een goede realtie met [Alpine-teambaas] Olli Oakes. Hij heeft regelmatig wat van onze coureurs gehad in de teams van hem in de juniorcategorieën. Een van zijn coureurs rijdt bijvoorbeeld nu in de Britse F3. Dat was de reden waarom ik met hem afsprak. Colapinto was geen onderwerp."

Ook vorig jaar niet? Toen Racing Bulls een stoeltje had gingen er ook geruchten rond dat Colapinto in de auto had kunnen rijden. Waren er gesprekken toen hij nog bij Williams reed?

"Colapinto debuteerde erg sterk in Formule 1. Natuurlijk hou je je ogen open hoe alles ontwikkeld, maar uiteindelijk werd hij niet serieus overwogen. Wij hadden Hadjar, die constant sneller was dan Colapinto in Formule 2. Hij heeft bewezen de juiste keuze te zijn."

Duidelijk. Enkele van onze kijkers had een idee, dr. Marko. De laatste coureur die in de buurt kwam van de pace van Max in een Red Bull was Daniel Ricciardo. Hij is niet heel lang uit de Formule 1. Was er even een gedachte om hem weer op te trommelen?

"Nee, dat was nooit overwogen. Daniel heeft zijn laatste race gereden en heeft zich sindsdien afzijdig gehouden van Formule 1. Hij was in Australië er kort bij, maar ik denk dat hij donderdag weer weg was. Dit was nooit een onderwerp."

Daniel Ricciardo, Visa Cash App RB F1 Team

Foto door: Simon Galloway / Motorsport Images

Er wordt veel gediscussieerd over hoe het kan dat de tweede auto nooit lijkt te presteren. U heeft al een paar keer gezegd dat het niet komt omdat de auto gebouwd is voor Max, maar meer omdat het op zijn snelst is gebouwd en dat Max daar mee om kan gaan. Ik luisterde onlangs een podcast met Alex Albon uit 2023, en hij zij wat interessants. Hij zij dat Max een zeer satabiele voorkant wil - wat ook zijn voorkeur heeft - en dat Max het niet erg vindt als de achterkant wat los is. Het punt is dat Max de voorkant zo scherp wil hebben, dat de operating window heel smal wordt. Albon vergeleek het met een muis voor de computer die op hoge gevoeligheid staat afgesteld, waardoor het nauwelijks te controleren is. Bent u het eens me deze omschrijving?

"Ja, dat is een accurate beschrijving en dat maakt het zo lastig om tweede coureur te zijn. Maar we hebben al erover gedacht om de tweede auto anders af te stellen, met een minder agressieve setup. Dat is iets wat het makkelijker te besturen maakt."

Ralf Schumacher heeft in deze context ook wat gezegd. Hij claimde dat de jonge coureurs in de Formule 2 een rijstijl aanleren die helemaal niet bij de Red Bull passen. Deelt u die visie?

"Als we Hadjar als voorbeeld nemen - hij rijdt in de Racing Bulls - dan zeg ik dat hij een heel goed debuut heeft gemaakt, behalve dan het foutje in de opwarmronde [in Australië]. Ik zie niet dat in de Formule 2 de coureurs gekneed worden zodat ze in een bepaalde stijl of auto in de Formule 1 kunnen rijden. De auto's zijn zo verschillend. En de specifieke Max-setup, daar hebben we het al over gehad. Dat is iets waar hij alleen mee om kan gaan. Voor de anderen is het extreem lastig om met dit soort auto's om te gaan."

Staat Max ervoor open om te zeggen: "Als we iets kunnen om het operating window te vergroten om mijn teamgenoot te helpen, laten we dat dan doen"? Of boeit hem dat niet?

"Nee. Dat was juist een van de redenen waarom hij vond dat we Lawson te snel wisselden. De auto is extreem lastig te besturen, zelfs voor hem."

Trouwens, ik heb onlangs iets gezien. Het puntige karakter was lange tijd iets typisch voor Red Bull. Nu heeft Lando Norris ook geklaagd dat de McLaren heel lastig is om te besturen, snel maar lastig. Dat deed me denken: Rob Marshall is een poosje geleden naar McLaren gegaan. Denkt u dat er een verband is?

"Ik denk dat er een duidelijk verband is. De opwaarste spiraal van McLaren is precies na de overgang begonnen, dat was de Australische Grand Prix van 2024. Het is duidelijk dat enige kennis mee is gegaan. Rob Marshall is een ervaren, capabele ontwerper en zijn invloed is bij McLaren meer op gaan vallen. Het is een aannemelijk feit dat er wat Red Bull-dna in die auto zit."

Nu, zoals u al suggereerde, het is niet dat Lawson het enige probleem was. Het team heeft de RB21 ook niet op de plek waar ze willen, want Max kan op niveau ook niet winnen. We hebben het al over de scherpe bestuurbaarheid als een van de zwakke punten gehad. Zijn er andere problemen? En weet u tenminste wat er aan ten grondslag ligt? Want de afgelopen jaren zagen we bij Mercedes dat ze dachten "dit is het, dit is de oplossing", maar in werkelijkheid hebben ze het probleem nog altijd.

"Zoals ik al zei hebben we een meeting gehad met de belangrijkste engineers en Max. Alle problemen werden daar open en bloot besproken, samen met oplossingen die we gepland hebben. Updates kunnen, natuurlijk, werken of niet werken. Dat gebeurt bij Mercedes, dat gebeurt bij Ferrari. We zoeken iets wat meer stabiliteit veroorzaakt, een auto die op alle banen, in alle temperaturen en op alle typen banden werkt. Die richting gaan we op en ik vertrouw erop dat we daar komen."

Hoelang zal dat duren? Want zelfs als nu alles in gang is gezet, zijn de updates nog niet op de auto in Suzuka.

"Nee, maar dingen zijn in gang gezet. We zagen in Bahrein al dat de negatieve dingen van de auto van afgelopen jaar terug zijn gekomen. Deze ontwikkelingen veranderen niet in een dag, maar binnen afzienbare tijd zouden deze onderdelen op de auto moeten komen."

Gaat het echt alleen om het sportieve succes, of gaat het ook om het voorkomen van een vertrek van Max Verstappen? Ik vraag dit vanwege de geruchten dat hij naar Mercedes of Aston Martin kan overstappen. Er was zelfs een groot verhaal dat Lawrence Stroll naar verluidt een bod van een miljard deed om Max te krijgen. Zak Brown zei onlangs in een interview - waarschijnlijk om het op te schudden - dat hij denkt dat Max aan het einde van het seizoen vertrekt. Dus, zijn deze updates nodig om te zorgen dat Max Verstappen blijft?

"De updates zijn nodig om te zorgen dat Max zijn vijfde wereldkampioenschap kan winnen. Dat is het grote doel. Het hele team werkt daar met volle toewijding aan. Natuurlijk heeft elke topcoureur een exitclausule als de performance niet voldoet aan een bepaalde standaard, maar die clausules variëren. Op dit moment is er geen probleem."

Max Verstappen, Red Bull Racing

Foto door: Red Bull Content Pool

Als ik zo naar u luister, krijg ik het gevoel dat de vijfde titel van Max Verstappen, iets wat nooit gelukt is met Vettel en wat dus een unicum van Red Bull zou worden, een hogere prioriteit is dan het constructeurskampioenschap. Klopt dat?

"Ja."

Oké. Bent u bezorgd dat Max gaat vertrekken als zo rond de zomerstop blijkt dat de vijfde titel niet gaat lukken?

"Nog een keer, we hebben contracten."

Maar de zomerstop zou een relevante periode daarvoor zijn?

"Dat is de periode, maar laten we niet vergeten dat we tweede staan in het kampioenschap op acht punten achterstand. Er is tot de zomerstop nog lang te gaan."

Waarom vraag ik dit? Ik wil niet een verkeerd beeld schetsten, maar als we kijken naar de prestaties van de coureurs van die niet Max Verstappen zijn in de Red Bull, dan zakt het team misschien terug naar de middelmaat. Maakt u zich daar zorgen over?

"Natuurlijk, Max is een belangrijk onderdeel van ons team. Hij was de enige die afgelopen jaar de titel had kunnen winnen. Nu is hij duidelijk de beste - zo niet tussen de allerbesten ooit - en natuurlijk willen we hem graag houden. Maar daar moet de auto aan een bepaalde standaard voor voldoen. En zoals het nu lijkt is er geen reden - ook niet contractueel gezien - voor hem om te vertrekken."

Zou Hadjar de volgende zijn om, laten we zeggen, over twee races Yuki Tsunoda te vervangen indien nodig?

"Yuki Tsunoda maakt het seizoen af."

Oké, dat is een duidelijk statement. Laat ik het minder dramatisch stellen. Het is duidelijk dat binnen het Red Bull Junior Team een bepaalde hiërarchie is. Hij [Hadjar] zou de logische opvolger zijn van Yuki, zonder duidelijk de link te maken naar het Red Bull-stoeltje.

"Zijn debuut was heel, heel sterk. Vooral hoe snel hij op snelheid was. In de race was hij iets langzamer, maar dat komt door een tekort aan ervaring. Hij is absoluut een van onze grote hoopgevers op dit moment."

Heeft Sergio Pérez u na dit alles al gebeld? Wat heeft hij gezegd?

"Ja, we hebben het over tequila gehad."

Ik kan me voorstelllen dat er een beetje genoegdoening te horen was.

"Ik had een drankje voor hem achteraf [het ontslag in 2024] en hij voor mij. Hij is betrokken bij een bedrijf in tequila."

Heeft hij u een flesje of iets gestuurd?

"Nog niet, maar hij heeft me toegezegd dat het gaat komen. In Mexico."

Sergio Pérez kwam in 2021 bij het team. Heeft u ooit spijt gehad, of nagedacht over wat er kon gebeuren als u Nico Hülkenberg in de auto had gezet? Ik vraag dat omdat op dat moment menigeen dacht dat het gezien de rijstijl en mentaliteit goed bij elkaar zou passen.

"Op dat moment had Sergio Pérez net zijn eerste Grand Prix gewonnen. Dat was het moment waarop de beslissingen werden gemaakt en de meerderheid stemde voor Pérez."

Dat is een heel elegante manier om de vraag te ontwijken.

"Ja, laten we het daar ook bij houden."

Goed, dan laten we het daarbij. Nog een vraag. U kwam onlangs bij Sport&Talk van ServusTV bij Hangar7 en tijdens een quickfire round met [presentator] Christian Nehiba zei u dat u een leven zonder Formule 1 wel kan voosrtellen. Toen ik u vroeg of u nog dromen had, zei u dat uw droom was om meer tijd te hebben. Hier komt de vraag: zou dr. Marko Formule 1 verlaten als op een bepaald moment, wanneer het ook mag zijn, Max Verstappen niet meer voor Red Bull zou rijden?

"Dat zou een goede reden kunnen zijn, ja."