Waarom de terugkeer van Formule 1 in Zuid-Afrika nog altijd ver weg is

Afgelopen week maakte het circuit van Kyalami bekend dat de FIA de plannen voor een upgrade naar Grade 1 heeft goedgekeurd. Daarmee zou het in theorie weer een Formule 1-race kunnen organiseren. De goedkeuring geeft Kyalami drie jaar de tijd om aanpassingen uit te voeren zoals verbeterde uitloopzones, hekken, bandenstapels en nieuwe kerbstones. De 4,5 kilometer lange lay-out zelf blijft ongewijzigd.

Hoewel dit als een 'bepalend moment' werd bestempeld, lijkt het momentum voor een Zuid-Afrikaanse Grand Prix nog ver weg. Politici uit het land hebben al jaren hun interesse kenbaar gemaakt, maar zonder concrete stappen. Pas onlangs werd een bidcomité gevormd. Dit proces verliep echter stroef.

De deadline voor een vooraanmelding werd tweemaal uitgesteld, tot 18 maart. Drie projecten werden vervolgens aangemeld: één in Kyalami en twee rond Kaapstad. Naar verwachting zou eind april besloten worden wie door mocht gaan, maar die informatie is nog niet openbaar gemaakt. Minister van Sport Gayton McKenzie sprak op sociale media lovend over Kyalami’s particuliere investeringen: een “enorme stap naar terugkeer van F1 in Zuid-Afrika”. Een woordvoerder van het bidcomité benadrukte echter dat “de bovengenoemde aankondiging en ontwikkeling volledig losstaat van het werk van het comité”.

Ook Kaapstad droomt van een F1-race.

Foto door: Tilke GmbH

Intussen heeft één van de Kaapstad-bids – de Cape Town Grand Prix SA, met plannen voor een stratencircuit rond Green Point en het DHL Stadium – zich teruggetrokken. Deze partij verzette zich tegen de onduidelijkheid rond de verplichte inschrijvingsvergoeding van 10 miljoen rand (ongeveer 560.000 dollar). Igshaan Amlay, hoofd van Cape Town GP, verklaarde: “Een gebrekkig proces kan schadelijk zijn. We blijven betrokken bij de bid, en staan open voor een eerlijk en transparant model – dat eerlijke deelname bevordert en langetermijnontwikkeling in onze regio ondersteunt.”

Volgens Motorsport.com zijn de Formule 1-bazen niet onder de indruk van het proces. Nog belangrijker is echter de vraag: hoe wordt een Zuid-Afrikaanse Grand Prix gefinancierd in een land met ernstige economische problemen en een werkloosheidspercentage van 32,9  procent? Diezelfde vraag geldt ook voor het Rwandese initiatief. Een derde Afrikaans project, buiten Tanger (Marokko), geleid door oud-teambaas Eric Boullier, bevindt zich nog in een pril stadium.

Thailand op pole voor nieuwe Grand Prix

Thailand lijkt verder gevorderd met plannen voor een Grand Prix in Bangkok vanaf 2028. De Thaise regering heeft verregaande plannen ter waarde van 1,2 miljard dollar voor een stratencircuit van 5,7 kilometer rond Chatuchak Park en het treinstation. Het project combineert publieke en private financiering en heeft steun van Red Bull Thailand.

F1 CEO Stefano Domenicali in gesprek met Paetongtarn Shinawatra, premier van Thailand.

Foto door: Formula 1

Een mogelijke hobbel is de politieke crisis rond premier Shinawatra. Hoewel hij recent onder vuur lag door een lek van een telefoongesprek met Hun Sen van Cambodja, heeft het F1-initiatief brede steun en zou het mogelijk doorgaan bij een andere premier.

Lessen uit India en Vietnam

Francesco Domenicali, CEO van FOM, benadrukt het belang van langdurige planning: “We kunnen niet naar een nieuwe locatie gaan zonder daar langdurig te blijven.” Enkele races zijn al tot 2041 vastgelegd (Miami), met anderen tot minstens 2034 (Australië, Bahrein, Silverstone). Deze lange looptijd biedt zekerheid voor investeerders en overheid.

Luchtfoto van het geflopte F1-circuit in Hanoi.

Foto door: Nhac Nguyen - AFP - Getty Images

De mislukte races in India (Buddh International Circuit) en Zuid-Korea liepen stuk door bureaucratie en geldtekort. Ook in Vietnam werd het project ingetrokken na uitbraak van de pandemie en corruptieschandalen. Deze ervaringen benadrukken dat FOM alleen uitbreidt met solide financiering en politieke steun. Domenicali benadrukt dat men eerst garanties wil op drie vlakken voordat men instapt: “Investeringen die de gemeenschap ten goede komen, infrastructuur – niet alleen een circuit, maar ook wegen en hotels – en een economische basis die het evenement op lange termijn ondersteunt.”

Wat te verwachten in 2027?

Nieuwe locaties voor Grands Prix zijn in ieder geval niet aan de orde voorafgaand aan het seizoen 2028. In 2026 loopt de deal met Zandvoort af. Andere circuits met aflopende contracten zijn Barcelona, Austin en Baku; waarschijnlijk worden die laatste twee verlengd.

Realistische opties zijn bijvoorbeeld dat Barcelona of Imola in 2027 rouleren met België. Er lopen ook gesprekken om F1 terug te halen naar Istanbul Park – in 2021 voor het laatst op de kalender.