Drie foto's, drie verhalen: Jacky Ickx blikt terug

Foto's vertellen verhalen. Ze dragen herinneringen met zich mee en vormen vaak een van de weinige manieren waarop liefhebbers zich kunnen onderdompelen in vervlogen tijdperken en de grote momenten uit de autosport opnieuw kunnen beleven.

Toch vertellen foto's, hoe krachtig ook, nooit het hele verhaal. Een beeld legt een moment vast, maar zelden alles wat daaromheen gebeurt: de context, de emoties en de details die het zijn werkelijke betekenis geven. En wie kan die verborgen laag beter blootleggen dan iemand die er zelf bij was?

Van de 800 kilometer van Selangor tot de Parijs-Dakar Rally en de 24 uur van Le Mans: sommige foto's zijn onlosmakelijk verbonden met de uitzonderlijke loopbaan van Jacky Ickx. De Belg behoort tot de grootste namen uit de autosportgeschiedenis, maakte meerdere generaties competitie mee en was getuige van enkele van de meest memorabele hoofdstukken die de sport rijk is.

In een gesprek met Motorsport.com keek de zesvoudig winnaar van de 24 uur van Le Mans terug op drie iconische beelden. Daarbij deelt hij de herinneringen, emoties en anekdotes die schuilgaan achter deze vereeuwigde momenten.

Parijs-Dakar Rally 1986

Nadat zijn carrière in prototypes ten einde is gekomen, begint Jacky Ickx in 1986 aan een nieuw avontuur: de Parijs-Dakar Rally. Die editie markeert een van de grote successen van Porsche in de woestijnklassieker.

Na de problemen van een jaar eerder keert de Duitse fabrikant terug met drie zorgvuldig voorbereide Porsche 959's voor de ruim 14.000 kilometer lange tocht van Parijs naar Dakar. Het resultaat is indrukwekkend: René Metge en Dominique Lemoyne winnen de rally, terwijl Ickx samen met copiloot Claude Brasseur als tweede eindigt.

Toch koestert Ickx deze Dakar niet alleen vanwege het sportieve resultaat. Voor hem was de rally veel meer dan een wedstrijd: een kennismaking met overweldigende landschappen, andere culturen en een ervaring die zijn kijk op de wereld blijvend veranderde.

Wanneer hij deze foto bekijkt, genomen nabij Zobaba in Niger, denkt hij niet alleen terug aan de ontdekking van de woestijn, maar ook aan de uitdaging van een project waar volgens velen geen toekomst in zat.

Jacky Ickx tijdens de Parijs-Dakar Rally 1986: "Dat is een mythische foto"

Foto door: Jean Guichard / Gamma-Rapho via Getty Images

"Dat is een mythische foto", vertelt Jacky Ickx aan Motorsport.com. "Dit is de Dakar, op een plek die Zobaba heet, langs de Kaouar, aan de andere kant van de Ténéréwoestijn. Normaal vertrek je vanuit Agadez, steek je het Aïr-gebergte over en kom je vrijwel uit aan de Libische grens. Dat is zo'n 550 kilometer verderop. Langs deze rotswand liggen oases."

"Dit was een Dakar-project waar niemand een cent op had ingezet, behalve de mensen van Porsche en ikzelf. Niemand geloofde destijds dat je van een sportwagen een terreinwagen kon maken en daarmee de Dakar kon winnen."

"De Dakar heeft twee kanten. Allereerst is het een sportieve uitdaging. Misschien wel de zwaarste ter wereld. In de Dakar kun je niet valsspelen. De omgeving dwingt je nederig te blijven. Destijds duurde de rally drie weken. Dat is lang. Twaalfduizend kilometer aan klassementsproeven, veertienduizend kilometer aan verbindingstrajecten: het is gigantisch."

"Maar er is ook het aspect van ontdekking. Het ontdekken van mensen die anders leven, met andere tradities. Persoonlijk is de Dakar waarschijnlijk de intellectueel belangrijkste periode van mijn leven geweest."

"Want in plaats van een beperkte horizon, waarbij je alleen denkt aan winnen, winnen, winnen, Formule 1, Formule 1, Formule 1, werd mijn blik ineens 180 graden breed. Je ontmoet mensen met andere levens en andere verhalen. Daar groei je van."

"Zelfs als je nieuwsgierig bent en denkt dat je blikveld 30 graden bedraagt, dan krijg je er ineens 150 graden bij als dat 180 wordt. Dat is enorm. Dat is de magie van de Dakar."

800 kilometer van Selangor 1985

De 800 kilometer van Selangor, verreden in het tropische klimaat van Maleisië, gold als een van de zwaarste wedstrijden van het WK Sportwagens. In 1985, zijn laatste seizoen in de discipline, verschijnt Jacky Ickx samen met Jochen Mass aan de start voor het fabrieksteam van Porsche.

Op deze foto staat Ickx naast Derek Bell, die met de tweede fabrieks-Porsche rijdt. Tussen twee stints door proberen beide coureurs te herstellen van de extreme omstandigheden. Het beeld vat perfect samen hoe zwaar endurance-racen in de jaren tachtig kon zijn.

Jacky Ickx en Derek Bell tijdens de 800 kilometer van Selangor 1985.

Foto door: Sutton Images via Getty Images

"Hier sta ik samen met Derek Bell, een geweldig mens", zegt Jacky Ickx. "Tussen de stints door dompelden we onze handen en voeten onder in bakken met ijs. De hitte was verschrikkelijk en de luchtvochtigheid enorm."

"We zaten letterlijk tussen de ijsblokken met ijsbaden voor handen en voeten. We glommen helemaal van het zweet. Je moet ook weten dat we destijds geen drinksystemen in de auto's hadden. We dronken alleen tussen de stints door. Deze foto laat complete uitdroging zien!"

"Volgens mij heb ik die race gewonnen. Het was bovendien mijn laatste seizoen, want na 1985 ben ik gestopt."

24 uur van Le Mans 1977

Samen met Hurley Haywood en Jürgen Barth schrijft Jacky Ickx in 1977 een van de beroemdste comebackverhalen uit de geschiedenis van de 24 uur van Le Mans. Hun Porsche 936 wordt al vroeg in de race geplaagd door technische problemen en lijkt kansloos voor de overwinning.

Toch begint de equipe in de loop van de race aan een indrukwekkende opmars. Dankzij de betrouwbaarheid van de auto, ondanks nieuwe technische problemen, én de uitvalbeurten van de favoriete Renaults, klimt de Porsche nummer 4 langzaam maar zeker op in het klassement. Uiteindelijk volgt een legendarische overwinning, goed voor Ickx' vierde zege op Le Mans en een van de bekendste voorbeelden van doorzettingsvermogen in de geschiedenis van de race.

Hoewel die overwinning vooral bekendstaat om de onwaarschijnlijke inhaalrace tegen Renault, herinnert Ickx zich vooral de mentale omslag binnen het team. Voor hem is deze race het perfecte voorbeeld van wat hij omschrijft als een collectieve vorm van verheffing: het moment waarop een groep boven zichzelf uitstijgt omdat iedereen opnieuw in het onmogelijke begint te geloven.

Jacky Ickx tijdens de 24 uur van Le Mans 1977, achter het stuur van de Porsche 936/77.

Foto door: LAT Images via Getty Images

"Er zijn races waarin iedereen zegt dat je favoriet bent, maar die je niet wint. En er zijn races waarin alles verloren lijkt, maar die je alsnog kunt winnen", vertelt Ickx.

"Wat bijzonder is, is dat er soms een moment komt waarop je boven jezelf uitstijgt. Normaal zit je al aan honderd procent, maar ineens heb je het gevoel dat alles lukt en dat je nergens bang voor hoeft te zijn."

"Tijdens deze race stap ik na drie uur in de auto. We liggen acht ronden achter en staan 41e. Ik denk dat het voorbij is. Maar vanaf dat moment word je de jager in plaats van de prooi. Dat is fantastisch. Je hebt doelen voor je en weet dat je plaatsen kunt winnen. Elk uur zie je jezelf opschuiven in het klassement en dat geeft energie. Ik heb bijna de hele nacht gereden, in regen en mist. Langzaam maar zeker kwamen we terug en uiteindelijk wonnen we."

"Maar het interessantste is dat die vorm van verheffing overdraagbaar is. De andere coureurs gaan ook rijden alsof ze bezeten zijn. Monteurs die normaal vier minuten en vijftig seconden nodig hebben voor een reparatie, doen het ineens in drie minuten en dertig seconden. De strateeg die dacht dat het voorbij was, begint weer te geloven. Dat is het mooie: die energie verspreidt zich."

"We hebben tijdens die race ontzettend veel problemen gehad. Echt heel veel. Maar ze werden allemaal opgelost. Deze auto had bijvoorbeeld geen toerenteller meer. We hebben praktisch de hele race op gehoor gereden. Destijds reden we met drie coureurs en was het alles of niets."

"En uiteindelijk winnen we met een auto die bijna op sterven na dood is, tegenover Renault, dat eigenlijk een vrije doortocht leek te hebben. Ze hadden vier auto's en die vielen één voor één uit. Hoe dichter wij bij de kop kwamen, hoe harder zij moesten pushen. Toen begonnen de problemen."

"Maar wat er ook gebeurt: je moet altijd onthouden dat je nooit weet wat er nog kan gebeuren. Er is altijd een kans."