Ben Sulayem in het oog van de storm na nieuw vertrek van FIA-topman

De oppositie tegen FIA-president Mohammed Ben Sulayem is fors toegenomen nu zijn belangrijkste rechterhand, Robert Reid, onverwachts is afgetreden. De president krijgt steeds meer kritiek vanwege een gebrek aan transparantie en het toe-eigenen van macht.

Robert Reid, sinds 2021 vicevoorzitter voor sport binnen de FIA, trad donderdag per direct af. In zijn verklaring sprak hij van een “ondermijning van bestuursnormen” en “kritieke beslissingen die worden genomen zonder de juiste procedure”. De uitspraken van Reid sluiten aan bij eerdere kritiek van David Richards, voorzitter van Motorsport UK. Die schreef in een open brief dat “het bestuur en de constitutionele organisatie van de FIA steeds ondoorzichtiger wordt en de macht zich concentreert in de handen van enkel de president”.

Zowel Reid als Richards werd onlangs uitgesloten van een vergadering van de World Motor Sport Council, omdat zij weigerden een geheimhoudingsverklaring te ondertekenen. Deze verklaring was onderdeel van een strikter protocol dat door Ben Sulayem is ingevoerd. Richards omschreef het als een “spreekverbod”.

De kritiek op het functioneren van Ben Sulayem is niet nieuw. In het afgelopen jaar vertrokken meerdere prominente figuren binnen de FIA. Onder hen Natalie Robyn, de eerste CEO van de FIA, die na slechts achttien maanden haar functie neerlegde. Eerder stapten ook technisch directeur Tim Goss, sportief directeur Steve Nielsen en Deborah Mayer, voorzitter van de commissie ‘Women in Motorsport’, op wegens soortgelijke zorgen.

Alexander Wurz, Robert Reid, vicevoorzitter sport van de FIA

Foto door: DPPI

Critici beschuldigen Ben Sulayem van een autoritaire bestuursstijl. Onder zijn leiding zijn meerdere hoge functionarissen, officials en stewards uit hun positie gezet. Volgens critici zijn zij ‘gezuiverd’. Een van de bekendste namen is steward Tim Mayer, die na jarenlang dienstverband werd vervangen. Daarnaast voerde de president strenge regels in, onder meer over het gebruik van grove taal door coureurs en het dragen van sieraden. Ook zou hij het bestuursproces rond de nieuwe Concorde Agreement bewust hebben vertraagd.

Toenemende macht en zelfbescherming

De kritiek laaide verder op na de Algemene Vergadering van de FIA in Rwanda, waar statuten werden gewijzigd die de mogelijkheid tot het verantwoordelijk stellen van de FIA-top beperkten. Deze aanpassing gaf Ben Sulayem en Senaatsvoorzitter Carmelo Sanz de Barros de bevoegdheid om zelf te beslissen of ethische klachten — ook tegen henzelf — nader onderzocht zouden moeten worden. De president kwam eerder onder een vergrootglas te liggen wegens mogelijke inmenging bij het terugdraaien van een straf voor Fernando Alonso tijdens de Grand Prix van Saudi-Arabië in 2023 en de goedkeuring van het stratencircuit in Las Vegas. De ethische commissie van de FIA concludeerde uiteindelijk dat Ben Sulayem geen onreglementair gedrag had vertoond.

Opmerkelijk is dat de verantwoordelijke compliance officer, Paolo Bassari, later werd ontslagen. Volgens berichten was hij het niet eens met de president, en zou zijn vertrek verband houden met zijn verzet tegen de plannen van Ben Sulayem. Reid noemde in zijn ontslagverklaring het besluit van de FIA om de promotie van het Wereldkampioenschap Rallycross zonder goedkeuring van de Senaat of World Council in eigen beheer te nemen, als “de definitieve breuk met het vertrouwen en de procedure”.

Wat is de volgende stap?

David Richards en Mohammed Ben Sulayem, voorzitter van de FIA

Foto door: Mark Sutton / Motorsport Images

Het is deze schijnbare machtsconcentratie, die in tegenspraak is met de aanvankelijke verkiezingsbelofte van de FIA-voorzitter om neutraal te blijven en transparant te zijn, die er nu voor zorgt dat het aanvankelijke briesje tegen zijn managementstijl aanzwelt tot een flinke storm. Het vertrek van Reid is het meest prominente vertrek tot nu toe. De situatie wordt vergeleken met een Amerikaanse vicepresident die opstapt uit protest tegen het handelen van de president.

De timing is opvallend. Ben Sulayem stelt zich eind dit jaar herkiesbaar als FIA-president. Er is vooralsnog geen officiële tegenkandidaat, en zou David Richards met zijn 72 jaar te oud zijn om zich verkiesbaar te stellen, gezien de leeftijdsgrens van 70 jaar die de FIA hanteert. De toekomstplannen van de 59-jarige Reid zijn nog onbekend. Toch is het veelzeggend dat zowel Richards als Reid zich publiekelijk tegen Ben Sulayem keren. Achter de schermen lijken voorbereidingen te worden getroffen voor een aanval bij de komende verkiezingen.

Verkiezingsstrijd in complex speelveld

Wie ook besluit het tegen Ben Sulayem op te nemen, krijgt een zware taak. De nieuwe president wordt gekozen door de Algemene Vergadering van de FIA, dezelfde instantie die vorig jaar met 75 procent voor de omstreden wijzigingen in de statuten stemde. De Algemene Vergadering bestaat uit 245 aangesloten organisaties uit 149 landen, waarbij ieder lid evenveel stemrecht heeft. Dit vereist van de president dat hij ook kleinere bonden en clubs, vaak buiten Europa, tevreden houdt — vergelijkbaar met de machtsstructuur binnen FIFA. Voor de voornamelijk Europees georiënteerde oppositie is het dan ook lastig om de benodigde steun te vergaren.

De komende tijd zal uitwijzen of de groeiende kritiek daadwerkelijk uitmondt in een politieke aardverschuiving binnen de FIA. Duidelijk is wel dat de storm aanzwelt.