Wat het vertrek van Renault-baas Luca de Meo betekent voor het Alpine F1-team

Luca de Meo, een zelfverklaarde ‘autoliefhebber’ die Renault Group succesvol uit een diepe crisis trok en het sportieve submerk Alpine nieuw leven inblies, stapt onverwacht over naar de luxesector. Zijn vertrek naar Kering – het moederbedrijf van onder meer Gucci – is niet alleen een klap voor Renault, maar ook een veeg teken voor de bredere auto-industrie én het wankele Formule 1-project van Alpine.

Toen De Meo in de zomer van 2020 de leiding kreeg over Renault, kampte het bedrijf met een verlies van 7,3 miljard euro en door de wereldwijde coronacrisis leek een faillissement nabij. Onder zijn bewind draaide Renault binnen enkele jaren een operationele winst van 4,26 miljard euro. Hij gaf zijn herstelplan de naam ‘Renaulution’, waarmee hij zowel het merk als het modellenaanbod grondig vernieuwde – inclusief een doorstart voor het vergeten Alpine. Nu rijst de vraag wat er gebeurt met de ‘kinderen van de Renaulution’, nu De Meo het autowereldtoneel volledig verlaat.

Wat De Meo onderscheidde van zijn voorgangers en andere topmannen in de sector, was zijn unieke combinatie van financiële scherpzinnigheid en oprechte productpassie. Hij sprak de taal van de spreadsheets, maar maakte intern duidelijk dat het échte doel was om “GFC” te bouwen – in zijn woorden: “great fucking cars”.

Onder Carlos Ghosn draaide Renault vooral op kostenbesparing. Het modellenaanbod werd kleurloos, en het roemruchte vertrek van Ghosn uit Japan – in een muziekinstrumentenkist – luidde een periode van chaos in. Interim-CEO’s Thierry Bolloré en Clotilde Delbos moesten intussen een onrustige bestuurskamer zien te managen.

De Meo werkte eerder bij Fiat en de Volkswagen Group, waar hij werd geprezen voor de herlancering van de Fiat 500. Bij Renault herriep hij al snel een beslissing om de iconische Renault 5 te schrappen, en versnelde de plannen voor een elektrische versie.

Zijn voorliefde voor sportieve submerken bleek eerder al bij het opzetten van Abarth en Cupra, en dus was het logisch dat hij zich zou ontfermen over Alpine – een merk dat na de A110 geen toekomst leek te hebben. Onder zijn leiding kreeg het reguliere Renault-aanbod meer aantrekkingskracht, maar zijn aanpak van het Alpine F1-team verliep beduidend minder effectief.

Toen het team in 2021 werd omgedoopt tot Alpine, zette De Meo teambaas Cyril Abiteboul opzij. Davide Brivio, afkomstig uit de MotoGP, werd binnengehaald om het team te leiden, maar ook Marcin Budkowski – ex-McLaren-aerodynamicaspecialist en voormalig FIA-man – speelde een prominente rol. De hiërarchie was onduidelijk.

Laurent Rossi, CEO, Alpine F1, op het podium na de sensationele zege in de GP van Hongarije.

Foto door: Jerry Andre / Motorsport Images

De verwarring werd nog groter toen ook Laurent Rossi – CEO van Alpine Cars en een vertrouweling van De Meo – zich nadrukkelijk op het F1-toneel begaf. Rossi, zonder noemenswaardige ervaring in de sector, werd berucht toen hij na de winst in Hongarije 2021 naar het podium ging om de constructeurstrofee in ontvangst te nemen. Hij joeg ook Alain Prost tegen zich in het harnas, met als gevolg dat de viervoudig wereldkampioen het team vroegtijdig verliet in zijn rol als adviseur. Prost uitte zijn frustratie pas twee jaar later in een vlammend interview met L’Équipe, waarin hij Rossi beschreef als een schoolvoorbeeld van het Dunning-Kruger-effect – het overschatten van eigen kunnen bij gebrek aan expertise. Brivio verdween geruisloos naar een irrelevante rol, om uiteindelijk terug te keren naar de tweewielers.

De stoelendans bij Alpine bleef doorgaan. De aanstelling van Flavio Briatore als ‘executive advisor’ in 2023 werd door ingewijden gezien als De Meo’s laatste gok. Briatore kreeg carte blanche om orde op zaken te stellen – of het team zou verkocht worden.

Flavio Briatore, uitvoerend adviseur, Alpine

Foto door: Sam Bagnall / Motorsport Images via Getty Images

Een van de heilige huisjes die werd geslachtofferd, was de motorafdeling in Viry-Châtillon. Ooit pionier op het gebied van turbotechnologie en meerdere keren leverancier van kampioenschapsmotoren, werd deze tak opgeofferd. Alpine wordt in 2026 klantenteam van Mercedes. Ondanks veel intern verzet werd het besluit zonder pardon doorgezet. De communicatie hierover verliep moeizaam. Een oud-medewerker ventileerde zijn onvrede via LinkedIn en noemde De Meo laf omdat hij het slechte nieuws niet persoonlijk had overgebracht, maar via een tussenpersoon.

De Meo bleef onverstoorbaar. In een interview lichtte hij toe dat het bouwen van motoren financieel onzinnig is. “De beloning van de FIA – de verdeelsleutel onder het Concorde Agreement – wordt uitsluitend toegekend op basis van de prestaties van het chassis. Dus wanneer McLaren of Aston Martin winnen, krijgen zij de volledige bonus, ook al gebruiken ze Mercedes-motoren”, aldus De Meo. “Bij Renault betalen wij 250 miljoen euro extra voor de motoren. Ik leid een beursgenoteerd bedrijf, en dat doe ik al tien jaar. Ik moet dagelijks rationele beslissingen nemen. De media reageerden negatief op het besluit om over te stappen op Mercedes-motoren, maar het businessmodel zou anders niet werken: de jaarlijkse kosten bedragen dan 20 miljoen in plaats van 250 miljoen. Als het jouw geld was, wat zou jij doen? Ik geloof sterk in de kracht van merken. Het was geen gemakkelijke beslissing, maar wel noodzakelijk. En zodra Alpine regelmatig podiums haalt en races wint, zal alle negativiteit verdwijnen.”

Voorlopig lijkt dat moment echter ver weg. In de industrie wordt de overstap van De Meo naar Kering niet alleen gezien als een klassiek voorbeeld van “nieuwe uitdagingen”, maar ook als signaal van naderende problemen. Renault staat er financieel goed voor, wat De Meo aantrekkelijk maakt voor het noodlijdende Gucci. Tegelijk is er sprake van serieuze tegenwind in de automobielsector.

Foto door: Peter Fox / Getty Images

De Meo zocht toenadering tot Chinese bedrijven zoals Geely om ontwikkeling en productie te versnellen. Maar recent sloeg hij alarm over de dreiging van goedkope, staatsgesteunde Chinese auto’s op de Europese markt. Ook zijn eerdere weerstand tegen invoertarieven op Chinese EV’s draaide hij inmiddels bij. Zijn vertrek zou dan ook gelezen kunnen worden als een strategische exit. De luxesector, met haar hoge marges en trage reactievermogen, biedt hem volop ruimte om efficiëntieverbeteringen door te voeren – een terrein waar De Meo zijn sporen heeft verdiend.

Voor Alpine F1 betekent zijn vertrek nieuwe onzekerheid. “In de Formule 1 komt stabiliteit voort uit visie en uitvoering”, verklaarde Briatore in Montreal. “We hebben een plan. Luca steunde dat plan. Zijn vertrek verandert dat niet.”

Makkelijk gezegd. Maar in de zakelijke jungle, zoals op de savanne, geldt: een nieuwe leeuw doodt de welpen van zijn voorganger. Dat maakt Briatore – ook zonder zijn omstreden verleden in de Singaporese crashgate-affaire – kwetsbaar. Bovendien is hij geen voltijds werknemer, maar extern adviseur. Naar verluidt verdient hij ook mee aan commerciële deals, iets wat in de Franse pers al flink onder het vergrootglas ligt.

Volgens Renault ligt er al een “vooraf bepaald opvolgingsplan” klaar. Insiders zeggen dat de waarheid afhangt van de gekozen kandidaat: Denis Le Vot van Dacia ligt voor de hand, maar er circuleren ook geruchten over een overstap van Stellantis-COO Maxime Picat. Een protegé van De Meo zou rust brengen bij Alpine. Een buitenstaander zou het zoveelste teken zijn van onrust bij ‘Team Enstone’.

Luca de Meo, CEO van de Renault Groep praat met Flavio Briatore, uitvoerend adviseur van Alpine F1

Foto door: Sam Bagnall / Motorsport Images via Getty Images