Van Benetton naar Gucci: cirkel rond voor Team Enstone en Briatore?

Toch is het interessant om de oude Franse wet l'histoire se répète van stal te halen. Want waar Benetton veertig jaar geleden via Tyrrell en Alfa Romeo uiteindelijk terechtkwam bij Toleman en dat team redde door vijf kilometer buiten Enstone een nieuwe fabriek neer te zetten van waaruit het de F1 veroverde, is het helemaal niet zo'n gekke gedachte dat Gucci dezelfe ambities heeft, notabene in diezelfde faciliteit op het Engelse platteland.

Immers, Renault heeft na het stopzetten van het motorenproject van het eigen Alpine F1-team ook de geldkraan dichtgedraaid van het team dat in Engeland werkt en het wachten is eigenlijk op een overname van in ieder geval een deel van het team, dat nu nog in beheer is van Otro Capital, door een externe partij.

In de wandelgangen wordt Mercedes als overnamepartij genoemd, maar ook Christian Horner zou met een groep investeerders azen op het aandeel van Otro.

Maar waarom zou Gucci zich beperken tot een rol als naamgever en niet zelf het team overnemen? Veertig jaar geleden gaf Benetton immers al het voorbeeld, met nota bene dezelfde man aan het roer.

United Colors of....

Even terug in de tijd. Het verhaal van het Italiaanse kledingmerk Benetton begint namelijk niet in de Formule 1. Het bedrijf wordt in 1965 opgericht door de gelijknamige Italiaanse familie. De drie broers Luciano, Carlo en Gilberto en hun zus Giuliana veroveren eind jaren zeventig heel Europa met hun kleurrijke kleding die korte metten maakt met de saaie donkere jaren zeventig. De familie zoekt uitbreiding in de Verenigde Staten en klopt daarvoor eind 1979 aan bij ene Flavio Briatore.

Flavio Briatore en Luciano Benetton in 1992.

Foto door: Paul-Henri Cahier/Getty Images

Die is dan pas 28 jaar, maar heeft er twaalf ambachten en dertien ongelukken op zitten. Toch ziet Luciano Benetton iets in de jonge man met de vlotte babbel. Beiden komen van het Italiaanse platteland en hebben een broertje dood aan de conventies die in het conservatieve Italië heersen. Briatore gaat aan de slag en het merk opent in 1980 zijn eerste winkel op Madison Avenue in New York. Nog geen vijf jaar later heeft Benetton 400 winkels in de VS en op het hoogtepunt zelfs tegen de 800.

Benetton staat in die jaren bekend als rebels, spraakmakend en disruptief (hoor ik iemand Red Bull zeggen?). Het scoort niet alleen met een uitgekiend oog voor wat hip is, maar bevecht de gevestigde, conservatieve orde met campagnes (voorzien van de slogan United Colors of..) die gericht zijn op diversiteit en tegen racisme, vooral in Italië een heet hangijzer. Het anti-establishment imago geeft de jeugd iets om tegen aan te schoppen. Om de campagnes en het brutale karakter kracht bij te zetten, stapt Benetton in de Formule 1 (ik hoor iemand Red Bull zeggen).

Affiche United Colors of Benetton affiche in 1989 in Parijs.

Foto door: Marc GANTIER/Gamma-Rapho via Getty Images

Die stap komt er overigens niet op initiatief van Briatore. Die is op dat moment druk bezig om uit handen van de Italiaanse justitie te blijven (hij zou fraude hebben gepleegd bij een zakendeal) en heeft het bovendien prima naar zijn zin met het optuigen van Benetton in de Verenigde Staten.

Luciano Benetton krijgt het idee om de Formule 1 te betreden van Nanni Galli, een Italiaanse coureur (één F1-start voor Ferrari) die na zijn autosportcarrière in de kledingbranche van zijn vader is gestapt. De Nanni's leveren onder meer wol aan Benetton en het is Nanni die Benetton introduceert in de wereld van de snelle auto's.

Benetton ziet de sport als een prima marketingtool om het groeiende Amerikaanse belang verder uit te breiden. De Verenigde Staten heeft zoals bekend een haat-liefde verhouding met de koningsklasse, maar begin jaren tachtig is het vooral liefde met minimaal één en gedurende enkele jaren zelfs twee of drie Amerikaanse GP's op de kalender. Ideaal terrein om Amerikaanse klanten te bereiken.

Teamsponsoring

Luciano Benetton is eind 1982 aanwezig bij de Las Vegas Grand Prix en krijgt daar de tip om Tyrrell te sponsoren. Dat team wint met Michele Alboreto de race op de parkeerplaats van het Caesars Palace-hotel, heeft ook nog eens een Amerikaanse coureur in dienst (Danny Sullivan) en weet zo Benetton in te palmen.

Die stelt echter één voorwaarde aan een sponsordeal: het team moet afscheid nemen van hoofdsponsor Denim Musk, een aftershave-merk. Benetton brengt zelf aftershave op de markt en bovendien is de kledingnaam denim in combinatie met kledingmerk Benetton iets te verwarrend. Tyrrell gaat akkoord en in 1983 verschijnen de eerste exclusief door Benetton gesponsorde auto's op de grid.

Michele Alboreto, Tyrrell 011B

Foto door: Motorsport Images

In dat jaar wint Alboreto met de Tyrrell 011B de Grand Prix van Detroit, maar dat stilt de honger van Benetton niet en na een jaar wordt afscheid genomen van Tyrrell.

Het kledingmerk sponsort in 1984 Alfa Romeo dat met Eddy Cheever een redelijk succesvolle Amerikaanse coureur in huis heeft. Het draait uit op een sof. Riccardo Patrese rijdt op Monza naar een derde plaats voor het Benetton Team Alfa Romeo, maar daar is ook alles mee gezegd.

Overname Toleman

Ook in 1985 staat het Benetton-logo nog op de Alfa's, maar de liefde is over. Benetton kiest eieren voor zijn geld en besluit dat een eigen team de volgende stap moet zijn. 

Het merk koopt in mei 1985 voor 2 miljoen pond het volledige team Toleman, een rechtstreekse voorloper van het huidige Alpine. De in Benetton-livery gestoken Toleman-Hart van Teo Fabi verschijnt voor het eerst in Monaco aan de start en dat levert het vreemde beeld op dat de twee Benetton Alfa's van Cheever en Riccardo Patrese de baan delen met de Benetton Toleman van Fabi.

Teo Fabi, Toleman TG185 Hart

Foto door: LAT Images

Fabi valt weliswaar uit, maar de race is wel het begin van het definitieve avontuur van Benetton in de Formule 1. In 1986 wordt Toleman omgedoopt tot Benetton Formula met Gerhard Berger en Fabi als coureurs en BMW als motorleverancier.

Briatore neemt touwtjes in handen

Briatore is dan nog niet in beeld als teambaas. Ten eerste omdat hij niet geïnteresseerd is in autosport en ten tweede omdat hij inmiddels in eigen land is veroordeeld en de bijbehorende gevangenisstraf liever niet wil uitzitten. Pas eind 1988 bezoekt hij in Australië voor het eerst een Formule 1-race en daar vraagt Benetton hem om de commerciële zaken van het team op zich te nemen.

Wat volgt is geschiedenis, voor zowel Benetton als Briatore: beginnend met het aantrekken van Michael Schumacher en een sterrenteam van topontwerpers in 1991, tot de eerste wereldtitel voor de Duitser in 1994, de dubbel een jaar later, het vertrek van Briatore eind 1997 en zijn terugkeer een paar jaar later na de overname van Benetton door Renault.

Michael Schumacher en Flavio Briatore in 1993.

Foto door: Motorsport Images

In al die jaren blinkt Briatore vooral uit op commercieel vlak. Waar andere teams techneuten met benzine in het bloed en vet aan de handen aanstellen als teamvertegenwoordiger is Briatore toch vooral die Italiaanse dandy van twaalf ambachten en dertien ongelukken gebleven, maar nu met de juiste contacten, altijd op zoek naar een dealtje. Of het nu gaat om het losweken van Schumacher bij Eddie Jordan of het kopen van een team (Ligier) om de sterke Renault-motoren te bemachtigen.

Terugkeer

Het is dan ook niet verbazend dat Briatore in 2024 door Renault (het moederbedrijf van Alpine) wordt teruggehaald als teamadviseur. Het Franse bedrijf weet dan allang dat het eigen motorproject vanaf dit seizoen (2026) wordt gestopt en dat het waarschijnlijk op langere termijn helemaal van het team af wil.

Wie kun je dan beter in huis halen dan de primus inter pares onder de regelaars? Juist, Flavio. Het laatste wapenfeit van de 'Tribüla' is het binnenhalen van Gucci. Is een nieuw Italiaans kledingmerk de redding van Team Enstone en flikt Briatore als teambaas opnieuw wat hem 35 jaar geleden met dat andere Italiaanse modehuis ook lukte, namelijk het bereiken van de Olympus in F1?

Hij zelf zei er bij het bekendmaken van de deal tussen Alpine en Gucci het volgende over: "Team Enstone staat erom bekend dingen anders aan te pakken dan anderen en heeft eerder al laten zien dat mode in de Formule 1 als eerste kan finishen."

Wie weet...