Bottas openhartig over mentale strijd in F1: "Het werd allesoverheersend"

In een recente bijdrage op The Players Tribune blikt Valtteri Bottas terug op zijn moeizame weg naar de Formule 1. De Fin kampte al voor zijn jaren in de koningsklasse met tegenslagen, maar zijn mentale problemen op het hoogste niveau zijn het meest onthullend.

In zijn column onthult Bottas dat hij tijdens zijn vroege jaren bij Williams een eetstoornis ontwikkelde. Hij begon zichzelf uit te hongeren nadat het team voorspelde dat de auto van 2014 te zwaar zou zijn, en suggereerde dat de coureur ter compensatie dan maar vijf kilo moest afvallen.

"Als je mij zo’n doel geeft, raak ik geobsedeerd", schrijft Bottas. "Als je zegt vijf kilo in twee maanden, denkt mijn brein: waarom geen tien? Het werd allesoverheersend." Het ging zelfs zo ver dat hij tijdens trainingen hartkloppingen kreeg. Zijn coach merkte dat er iets mis was, maar Bottas bleef ontkennen. "Ik bleef iedereen vertellen dat het goed ging."

Dieptepunt na crash Bianchi

Volgens Bottas bereikte hij zijn dieptepunt na het zware ongeluk van Jules Bianchi tijdens de Japanse Grand Prix van 2014. De Fin had een geweldig seizoen met tot dan toe vier podiumplaatsen en eindigde op Suzuka op de zesde plaats. "Op de terugvlucht voelde het alsof niets meer uitmaakte," schrijft Bottas. "Als het vliegtuig zou neerstorten, maakte het me niets uit. Ik vond nergens meer plezier in."

FIA persconferentie: uiterst links Valtteri Bottas en uiterst rechts Jules Bianchi.

Foto door: Hazrin Yeob Men Shah

Uiteindelijk zocht Bottas hulp bij een psycholoog, maar hij hield zijn problemen voor de buitenwereld verborgen. "In de paddock kun je geen zwakte tonen. Alleen mijn coach en dokter wisten ervan. Het duurde bijna twee jaar voordat ik me weer mezelf voelde."

Zijn herstel viel samen met zijn kans bij Mercedes, waar hij in 2017 Nico Rosberg opvolgde. Hij groeide uit tot meervoudig Grand Prix-winnaar, al kreeg hij in 2018 opnieuw te maken met een burn-out.

F1 verandert: mentale gezondheid centraal

Het verhaal van Bottas onderstreept hoe de Formule 1 is veranderd. Sinds 2019 telt het gewicht van de coureur niet langer mee in het minimumgewicht van de auto, om extreme gewichtsreductie te voorkomen. Maar ook op mentaal vlak is er vooruitgang. De sport benadert welzijn steeds vaker als een geheel van lichaam én geest.

Bottas is niet de enige die zich uitspreekt. Ook coureurs als Lando Norris, Lewis Hamilton en Daniel Ricciardo deden dat eerder. Daarmee verschuift het debat rond mentale gezondheid langzaam maar zeker.

De 'menselijke motor' achter teams

Niet alleen coureurs staan onder druk. Ook teamleden – vooral het reizende personeel – hebben te maken met zware schema’s, jetlags en lange werkdagen.

Aston Martin-monteurs doen oefeningen in de pitstraat

Foto door: Mark Sutton / Motorsport Images

Vrijwel elk team beschikt inmiddels over een afdeling voor 'human performance'. Ferrari werkt samen met wearables-bedrijf Whoop om de gezondheid van het personeel te monitoren, terwijl Haas F1 Team een samenwerking heeft met de University of Chicago voor onderzoek naar de fysieke en mentale belasting in F1.

Leven buiten de racerij

Een andere opvallende les uit Bottas’ verhaal: het belang van een leven buiten de sport. Zijn psycholoog merkte al in 2014 op dat hij nauwelijks interesses had buiten racen. Dat is geen uitzondering. Veel coureurs leven al van jongs af aan volledig voor hun doel: de Formule 1 halen. Een 'normale' jeugd met hobby’s ontbreekt vaak.

Bekijk: Valtteri Bottas over wonen in Australië en racen voor Cadillac

Bottas zelf geeft toe dat hij destijds "de saaiste F1-coureur" was. Inmiddels is dat compleet anders. Hij is triatleet, ondernemer in gin en koffie, en een van de kleurrijkere figuren op de grid.

Menselijk, niet zwak

Bottas lijkt inmiddels een nieuwe balans te hebben gevonden, nu hij terug is in de F1 met Cadillac. "Ja, ik ben nog steeds obsessief en denk nog steeds dat ik de beste ben," concludeert hij. "Maar nu heb ik ook perspectief. Ik kan er meer van genieten."