F1-legends: De erfenis van Ayrton Senna

Deze vrijdag is het precies 15 jaar geleden dat de Formule 1 zijn laatste coureur verloor. Ayrton Senna da Silva stierf op 1 mei 1994 na een zware crash op het circuit van Imola, een gebeurtenis die een asgrauwe deken wierp over de sport en een startschot voor de veiligheidsmaatregelen die er nu voor zorgen dat coureurs ongedeerd uitstappen na ongelukken die hen tien jaar geleden het leven hadden gekost. Dat is echter niet de enige erfenis van de Braziliaan.

Soms is er een schokkende gebeurtenis voor nodig om een nieuw inzicht te krijgen. In 1994 was het twaalf jaar geleden dat de Formule 1 voor het laatst een coureur verloor tijdens een Grand Prix-weekend, maar wie nu naar de auto's van toen kijkt, kan zich amper voorstellen dat de auto's destijds enige bescherming boden. De coureurs zaten vanaf de schouders onbeschermd, wat een zijwaartse impact direct levensgevaarlijk maakte. Eigenlijk was het een wonder dat er twaalf jaar lang geen dode was gevallen. Elio de Angelis stierf weliswaar tijdens testritten op Paul Ricard in 1986, maar dat lag meer aan het gebrek aan marshals ter plekke. De Angelis had het overleefd als men hem kon helpen.

Ayrton Senna in de Williams FW16

Photo by: Sutton Images

De dodelijke ongelukken van Roland Ratzenberger en Ayrton Senna in dat afschuwelijke weekend in 1994 waren het startschot tot een heel nieuwe benadering van het begrip 'veiligheid'. In eerste instantie waren die maatregelen paniekerig, zoals de chicane in Barcelona en in Eau Rouge op Spa, maar later werden ze doordachter. Cockpitranden gingen omhoog, crashtests werden rigoureuzer en het wérkte. Luciano Burti, Jacques Villeneuve, Robert Kubica en zelfs Michael Schumacher zouden er nu niet bij zijn als Ratzenberger en Senna toen niet dat ultieme offer hadden gebracht.

Ratzenberger is een min of meer vergeten naam geworden. De Oostenrijker stond immers aan het begin van zijn Formule 1-loopbaan en moest alles nog waarmaken. Senna daarentegen, was de held van heel Brazilië en eigenlijk de wereld. Niet alleen de Formule 1-wereld rouwde om zijn dood, maar ook andere takken van sport brachten een saluut aan 'Magic'. Het Braziliaanse voetbalelftal won in 1994 het wereldkampioenschap en deed dat voor Senna. Heel Brazilië had een brok in de keel toen de voetballers een spandoek toonden met daarop een eerbetoon aan de overleden held uit Sao Paulo.

Anno 2022 is de naam Senna nog niet vergeten. Natuurlijk, neefje Bruno heeft nog in de Formule 1 gereden, maar de erfenis van Senna zit veel dieper dan dat. Toen Michael Schumacher in Monza 2000 zijn 41ste zege pakte en een journalist hem attent maakte op het feit dat hij nu net zoveel overwinningen had als Senna, barstte de Duitser in tranen uit. Hij zag Senna op 1 mei 1994 crashen, hij was de natuurlijke opvolger en al die tijd had hij dat kunnen wegwuiven. In Monza lukte dat niet meer.

Rubens Barrichello, Mika Hakkinen en David Coulthard op het podium in Duitsland

Photo by: Sutton Images

De druk die iedere Braziliaanse coureur op zijn schouders voelt na Senna, was het duidelijkst zichtbaar bij Rubens Barrichello. De voormalig Formule 1-coureur aanbad Senna en nam zijn dood heel zwaar op. Toen hij vijf jaar later op het podium stond op Imola. Droeg hij dat op aan Senna. Een jaar later won Rubens zijn eerste race en stond hij grienend op het podium. De naam van zijn idool lag op zijn lippen. Barrichello wilde zo graag eens zijn thuisrace winnen, net als Ayrton. Het is hem niet gelukt, al was hij er soms heel dichtbij.

De gele helm van Lewis Hamilton. De wereldkampioen had er twee verklaringen voor. Allereerst is er het verhaal dat hij een helm moest hebben die zijn vader vanaf de zijlijn van het kartcircuit overal moest kunnen herkennen, maar tegelijk is de helm een eerbetoon aan zijn jeugdidool. Toen Hamilton in 2008 de Grand Prix van Monaco won, moest hij zichzelf in de laatste ronden even knijpen. Net als Senna! Het zal Hamilton ongetwijfeld pijn hebben gedaan dat het Braziliaanse publiek vorig jaar vingers te kort kwam om hem uit te fluiten. Maar ja, zijn tegenstrever was Felipe Massa. En een Braziliaan gaat nog altijd boven een bewonderaar van de man waarvoor ze vroeger altijd naar de circuits kwamen.

Sebastian Vettel, hét gezicht van de jongste generatie, was zes toen Senna verongelukte. We gaan andere tijden tegemoet. Als Barrichello stopt, is de laatste coureur die de grid deelde met Senna niet langer actief. Een coureur met een klein beetje historisch besef zal echter inzien dat Ayrton Senna een naam is die altijd zal doorklinken op de paddock. Altijd.