Retro: Zandvoort 1952, de eerste Nederlandse GP in de Formule 1

gedeeld
reacties

Een terugkeer van de Formule 1 naar Nederland moet bij fans van het eerste uur herinneringen oproepen aan vroeger tijden, toen Circuit Zandvoort haar eigen Grand Prix had. Die rijke geschiedenis is tegelijk de aantrekkingskracht van het circuit, dat al in 1952 op de F1-kalender stond. Hoe verliep dat eerste raceweekend halverwege de vorige eeuw?

Retro: Zandvoort 1952, de eerste Nederlandse GP in de Formule 1
Door:
, Journalist
14 mei 2019 18:26

Een bijzonder feitje is dat de eerste F1 WK-race niet de eerste Grand Prix op het Noord-Hollandse circuit was. Decennialang was Zandvoort het toneel van de Nederlandse Grand Prix die al vanaf 1948 jaarlijks plaatsvond, toen nog onder de naam ‘Grand Prix van Zandvoort’. Twee jaar later werd de race omgedoopt tot de Grand Prix van Nederland, maar het duurde tot 1952 voor die zich officieel voegde bij het toen nog jonge Formule 1-wereldkampioenschap.

Een weekend van Italiaanse soevereiniteit

Dat jaar was het derde Formule 1-wereldkampioenschap een feit, dat toen slechts acht Grands Prix telde. Met uitzondering van de manche in Indianapolis was de competitie in zijn geheel verspreid over Europese locaties waartoe dus ook het Nederlandse Zandvoort behoorde. Kampioen dat jaar werd de in Milaan geboren Ferrari-coureur Alberto Ascari. De toen 34-jarige Italiaan was ook degene die aan de start van de Nederlandse GP vooraan begon door zijn zesde pole-position binnen te slepen. Naast hem stonden landgenoot en eveneens Ferrari-rijder Emilio Giuseppe Farina en de Britse John Michael Hawthorn.

Hoewel Hawthorne namens Cooper Bristol vanaf P3 en daarmee de eerste startrij mocht beginnen, was niemand opgewassen tegen het superieure Ferrari. In Nederland behaalde het team dat jaar de negende pole-position als constructeur. Het tijdsverschil in de kwalificaties met Ascari bedroeg meer dan vijf seconden, een gat dat tegenwoordig ondenkbaar is. Farina schoot 2,1 seconden tekort in de kwalificaties. Impact op het kampioenschap had dit niet meer, want Ascari verzamelde twee weken eerder tijdens de GP van Duitsland genoeg punten om zijn titel veilig te stellen.

Alberto Ascari, Ferrari 500

Alberto Ascari, Ferrari 500

Photo by: LAT Images

De race zelf mag dan wel de Formule 1-inauguratie van Zandvoort zijn, technisch gezien was het geen F1-race. De regels die dat seizoen van toepassing waren zorgden ervoor dat het kampioenschap verliep volgens de Formule 2-reglementen. Bij de zevende ronde van het kampioenschap waren er twee Nederlandse gezichten te zien: die van Jan Flinterman en Dries van der Lof. Het fabrieksteam van Maserati breidde voor deze race uit naar drie A6G-wagens waardoor een plekje vrijkwam voor Flinterman naast Chico Landi en Gino Bianco. HWM had ook drie keer vier wielen op de grid staan, één stoeltje daarvan was beschikbaar voor Van der Lof.

Tijdens de race werd nogmaals duidelijk hoe krachtig de Ferrari’s waren. Ascari ging als een speer na het startschot en bleef aan de leiding, terwijl Farina ingehaald werd door Hawthorn die een vlijmscherpe start maakte. Een enkele ronde kon de man in de Cooper dat vasthouden, waarna Farina’s Ferrari hem alsnog voorbij ging voor P2 en later ook de teruggekeerde Luigi Villoresi die van een blessure was hersteld.

Na meer dan tien ronden begonnen de problemen bij enkele rijders. Zo viel de Belg Paul Frère uit met een niet werkende koppeling en viel bij Ken Downing de oliedruk weg. Flinterman kreeg te maken met een gebrekkig differentieel, maar kon verder rijden met de Maserati van Landi. De Nederlander eindigde uiteindelijk op de negende plek na 83 ronden. Van der Lof was ook nog in de race, maar een paar lange pitstops resulteerden erin dat hij uiteindelijk niet geclassificeerd werd. 1952 was nog niet de tijd van betrouwbare technologie zo bleek; van de twintig deelnemers reed maar tien man de GP uit, inclusief Flinterman en Landi met een gedeelde wagen.

Oude versus nieuwe lay-out

Het asfalt dat er destijds lag is voor een groot deel niet meer te vergelijken met de huidige lay-out. Tot aan de laatste Nederlandse Grand Prix in 1985 gebruikte de F1 het originele circuit, dat in de loop der jaren iets is aangepast met de Marlborochicane na het Scheivlak en Panoramabocht die volgt op Tunnel Oost. De race van 17 augustus 1952 werd gehouden op een 4,193 km lange baan waarin deze chicanes nog niet bestonden. Qua lengte is er verder weinig veranderd, want met een rondje over het circuit zou je nu uitkomen op 4,3 kilometer.

 

Foto: A1GP

Wel is het traject dat Zandvoort sinds 1999 in gebruik heeft genomen grotendeels aangepast. Bekende gedeelten als de Tarzanbocht, Gerlachbocht, Hunserug en het Scheivlak hebben de transformatie overleefd, maar Tunnel Oost, waar Piers Courage en Roger Williamson verongelukten, is achterwege gelaten. In plaats daarvan buigt het circuit eerder af naar rechts op de plek waar de Marlborobocht zat. Die is omgedoopt tot Mastersbocht vanwege een verbod op tabaksmerken als naamgever.

Na een nieuwe, scherpere bocht naar rechts volgt een die honderdtachtig graden naar links draait en uitmondt in een recht stuk dat vlak langs de Hunserug en Rob Slotemakerbocht loopt. Na de Audi S-bocht, Kumhobocht en Arie Luyendijkbocht komt het rechte stuk richting de Tarzanbocht weer in zicht. Door dit nieuwere gedeelte is de lengte redelijk gelijk gebleven, maar neemt het circuit veel minder ruimte in beslag en is het geschikter voor inhaalacties waar coureurs elkaar eruit kunnen remmen.

Circuit Zandvoort zal voor de GP vanaf 2020 opnieuw veranderingen ondergaan om de moderne bolides, die een stuk breder zijn en sneller gaan dan vroeger, meer inhaalmogelijkheden te geven. Dat kon Jan Lammers vertellen bij de aankondiging van de Dutch GP. Het Nederlandse asfaltlint is namelijk vrij smal en bochtig, waardoor de F1 als voorwaarde heeft gesteld dat de baan op een aantal essentiële plekken wordt aangepast.  Zo zal volgens Lammers onder andere de start-finish-lijn meer richting de Tarzanbocht lopen om het publiek vanaf de hoofdtribune meer overzicht te geven, de uitloop bij de Gerlachbocht vergroot worden, de Hugenholtzbocht breder om coureurs meer snelheid te laten behouden en de Arie Luyendijkbocht een soort kombocht om naar start-finish een vergelijkbaar gedeelte te creëren als op het Braziliaanse Interlagos.

 

Haas-titelsponsor Rich Energy verliest rechtszaak om logo

Vorig artikel

Haas-titelsponsor Rich Energy verliest rechtszaak om logo

Volgend artikel

Mercedes: "Nog veel ruimte om auto verder te ontwikkelen over"

Mercedes: "Nog veel ruimte om auto verder te ontwikkelen over"

Over dit artikel

Kampioenschap Formule 1
Evenement Nederlandse GP
Auteur Roy Rijsdijk
Krijg het laatste
nieuws als eerste