De grote test voor Mekies: is Red Bull sterker dan zijn architecten?

De maatstaf, zo noemde Toto Wolff de Red Bull na de eerste testdagen in Bahrein. Natuurlijk moet die uitspraak met een korreltje zout worden genomen. We zijn nog maar net begonnen en zeker met een grote regelverandering kan er van alles gebeuren. Maar stel. Stel, Red Bull is wel degelijk een koploper met zijn eerste, in-house gebouwde motor. Dat zou een waanzinnige stunt zijn. Want dit is het team dat in de afgelopen jaren vrijwel al zijn architecten verloor, iets wat voor andere dominante teams meestal het begin van een terugval betekent. Als Red Bull in 2026 meedoet voor de prijzen, is dat de overwinning van het Red Bull-DNA.

'De Formule', het nieuwe boek van Stijn Keuris en Ivo Pakvis, ligt vanaf 27 februari in de boekhandel maar is nu al te reserveren.

"Kunnen we dit nog tien of vijftien jaar met elkaar blijven doen?" Als Max Verstappen in de uitloopronde van de Grand Prix van Abu Dhabi in 2021 zijn eerste wereldkampioenschap aan het verwerken is, doet hij een duidelijke oproep aan zijn team. Er is geen reden om iets aan dit team te veranderen, zoals we het nu doen, zijn we onverslaanbaar. En geef hem eens ongelijk. Dit Red Bull is eind 2021 een toonbeeld van continuïteit; waar een team als Ferrari door zijn teambazen en personeel heen lijkt te branden, is de leidinggevende basis van Red Bull op dat moment al meer dan een decennium onveranderd gebleven. Nog geen vijf jaar later is van die kerngroep alleen Max Verstappen over. Het team is niet meer wat het was, maar staat wel weer in bloei.

Max Verstappen en Christian Horner na het behalen van de wereldtitel in 2021.

Foto door: Red Bull Content Pool

Lef en risico

Red Bull is inmiddels zo'n gevestigde naam in de Formule 1, dat je bijna zou vergeten dat het in de basis 'gewoon' een energiedrankje is. Maar het merk staat voor meer. De Oostenrijker Dietrich Mateschitz had in Thailand jaren eerder een krachtig drankje gedronken om zijn jetlag te bestrijden. Het ging door onder de naam Krating Daeng en was verrassend effectief. Mateschitz zag kansen voor de westerse markt en richtte samen met de Thaise oprichter Chaleo Yoovidhya een nieuw bedrijf op: Red Bull. Het drankje ging de strijd aan met frisdrankgiganten als Coca-Cola en moest dus met wat anders komen. Het werd het merk voor de lefgozer, voor iemand die zich niet laat vertellen wat wel en niet mogelijk is. Want waar het plafond ligt voor jouw ambities, bepaal jij. Dit vertaalde zich later ook uit naar extreme sporten zoals de Red Bull Air Races of bizarre acties zoals een parachutesprong uit de ruimte. Red Bull verspreidt zich als een olievlek en is in steeds meer extreme sporten actief.

In 2005 is de Formule 1 aan de beurt. De komst van Red Bull schudt de gevestigde orde wakker. Het team is anders, jong en uitdagend. Alleen al het gastenverblijf op de paddock is een statement. Het zogenoemde Energy Station is een soort feesttent en voert een open deurenbeleid, terwijl bij andere teams alleen VIP's en sponsors binnenkomen. Maar ook intern durft Red Bull een gokje te wagen. Wat te denken van de aanstelling van de dan pas 31-jarige Christian Horner als teambaas? Nooit eerder was een Formule 1-teambaas zo jong. Horner runt het team, terwijl Mateschitz' vertrouweling Helmut Marko de sportieve lijn bewaakt. Voor 2007 trekt het team ook nog Adrian Newey aan, een duidelijk statement naar de rest van de paddock: wij zijn hier niet voor de lol, maar voor het succes.

Vertrouwen

Dietrich Mateschitz is altijd iemand geweest die vertrouwen geeft aan zijn staf. Win je zijn vertrouwen, dan krijg je de verantwoordelijkheid om iets neer te zetten. Daarmee heeft Red Bull iets wat diverse teams missen: de structuur laat toe dat er snel beslissingen kunnen worden genomen, zonder dat tientallen managers zich ermee bemoeien. Het mandaat ligt vanaf het begin bij een klein groepje, dat gezamenlijk de richting bepaalt. Ook al heeft Mateschitz de eindverantwoordelijkheid, de groep eronder heeft het zicht op de dagelijkse gang van zaken. Deze manier van werken levert het team vele titels op, maar heeft ook een kwetsbaarheid. Want hoe flexibel de organisatie ook is, het leunde op een aantal pilaren.

"Win je zijn vertrouwen, dan krijg je de verantwoordelijkheid om iets neer te zetten."

Foto door: Jerry Andre / Motorsport Images

Op het moment dat Mateschitz in oktober 2022 komt te overlijden, valt de belangrijkste persoon binnen Red Bull weg. Het is een stevige stresstest voor de structuur van het team. De natuurlijke leider is er niet meer en er ontstaat een machtsvacuüm. Wie is nu echt de baas van het team? Al snel blijkt dat er geen logische vervanger is voor Mateschitz en ontstaat er een machtsstrijd tussen aandeelhouders. Het gaat tussen twee kampen, die ruwweg geclassificeerd kunnen worden als Oostenrijk en Thailand. Oostenrijk, met de nakomelingen van Mateschitz en Helmut Marko, versus de Thaise aandeelhouders en Christian Horner. Want hoe succesvol ook, Horner wordt lang niet door iedereen binnen Red Bull gewaardeerd. Ondanks alle successen zijn meerdere teamleden steeds minder gecharmeerd van het haantjesgedrag van Horner, die steeds meer macht naar zich toe begint te trekken.

Begin 2024 barst de bom. Berichten over ongepast gedrag van Christian Horner tegenover een vrouwelijk teamlid schokken de paddock. In eerste instantie overleeft hij de rel, maar niet zonder kleerscheuren. Zijn reputatie is beschadigd en vele belangrijke mensen in het team hebben geen zin in de machtsstrijd. In de maanden daarna brokkelt het team steeds verder af. Eerst gaat Adrian Newey, dan sportief directeur Jonathan Wheatley, die vertrekt naar Sauber om daar het latere Audi te leiden. Ontwerper Rob Marshall en Will Courtenay, hoofd van de strategie-afdeling, stappen over naar McLaren. In 2025 vallen uiteindelijk Horner zelf en aan het eind van het seizoen ook Helmut Marko. De complete basis van het team van Red Bull is dan vertrokken.

Laurent Mekies en de verborgen rondetijd

De opvolger van Horner wordt Laurent Mekies. Al is de Fransman vrij nieuw, hij snapt het Red Bull-DNA. Mekies begon zijn F1-loopbaan bij het kleine Italiaanse Minardi (inmiddels Racing Bulls) en maakte in 2006 de overname van Minardi van dichtbij mee. "Het was niet zo dat Red Bull ons ging vertellen hoe we een team moesten runnen", zegt hij bijna twintig jaar later. "Wat ze vooral brachten, was een injectie van energie en resources. De overname van Minardi door Red Bull was het beste dat het team kon overkomen. Een team van frisse, jonge mensen die conventies omver schopten en alle vrijheid kregen om het team te runnen zoals wij dat wilden."

Mekies: "Er is een rondetijd die je kunt zien, maar ook een rondetijd die je niet kunt zien."

Foto door: Red Bull Content Pool

Mekies keert uiteindelijk via verschillende functies bij Ferrari en de FIA in 2024 terug bij de Red Bull-familie. Eerst als teambaas van Racing Bulls, daarna als vervanger van Horner. Mekies is benaderbaar, vriendelijk en open. Maar vergis je niet, hij weet heel goed wat hij doet. Door zijn engineersachtergrond begrijpt hij wat er technisch gebeurt, maar hij heeft ook een goed oog voor het team dat de successen op de achtergrond vorm geeft. Hij noemt het de 'hidden laptime', de verborgen rondetijd. "Er is een rondetijd die je kunt zien, maar ook een rondetijd die je niet kunt zien. Deze hidden laptime zit hem in hoe goed de mensen binnen het team met elkaar samenwerken, in hoeverre ze oog voor detail hebben, hoe en of ze die extra stap kunnen zetten", vertelt hij. "Die beste verborgen rondetijd krijg je alleen als je een omgeving creëert waarin iedereen het beste tot zijn recht komt. Dáár kun je het verschil maken."

Een belangrijke taak van Mekies is het behouden van Max Verstappen voor Red Bull. Dat is gelukt voor 2026, mede omdat de Nederlander contractueel niet kon vertrekken. Wat er daarna gebeurt, hangt af van wat Mekies van dit nieuwe Red Bull weet te maken. Hij erft een team zonder Newey, zonder Marko en zonder de vanzelfsprekende hiërarchie van vroeger. Die zal hij in rap tempo opnieuw moeten bouwen, in een jaar van ingrijpende reglementswijzigingen én met de eerste volledig door Red Bull ontwikkelde motor.

Misschien ligt zijn grootste uitdaging in de relatie met Oliver Mintzlaff, de managing director van Red Bull. Mintzlaff beschikt niet over het instinctieve gezag van Mateschitz, maar wel over de eindverantwoordelijkheid. De vraag is of hij Mekies hetzelfde mandaat durft te geven dat de oprichter ooit aan zijn vertrouwelingen gaf. Zonder dat vertrouwen verliest Red Bull precies waarmee het zich onderscheidt: de vrijheid om snel en gedurfd te beslissen, en daarmee radicale innovatie mogelijk te maken.

Daarmee is 2026 voor Red Bull veel meer dan een technisch experiment. Het wordt de lakmoesproef voor wat het team werkelijk is: een systeem dat ongeacht wie er aan het roer staat succes kan dragen, of een imperium dat vooral dreef op een handvol briljante architecten?

'De Formule'

Succes in de Formule 1 is nooit het gevolg van één geniale coureur of één briljant ontwerp. Het ontstaat in vergaderkamers, fabrieken, simulaties en op momenten waarop één verkeerde beslissing het verschil kan maken tussen dominantie en verval. In 'De Formule' analyseren Ivo Pakvis en Stijn Keuris hoe teams aan de top komen, jarenlang blijven domineren en het overwicht vervolgens weer kwijtraken. Aan de hand van de grootste namen uit de recente F1-geschiedenis leggen zij uit hoe cultuur, leiderschap, techniek en menselijk gedrag samen bepalen wie vooraan rijdt en wie structureel tekort komt. Waarom sommige teams blijven winnen, zelfs als de regels ingrijpend veranderen. En waarom anderen er niet in slagen hun potentieel om te zetten in succes.

'De Formule' ligt vanaf 27 februari in de boekhandel maar is nu al te reserveren.

'De Formule', het nieuwe boek van Stijn Keuris en Ivo Pakvis, is vanaf 27 februari verkrijgbaar.

Foto door: Uitgeverij Ambo|Anthos