Breaking news

GPUpdate.net filmreview: Senna

We horen er al een jaar over. Bevoorrechte journalisten en autosportberoemdheden zagen hem al in obscure zaaltjes en nu mag het grote publiek er naartoe. Maar niet in Nederland. Hier moeten we wachten op de DVD. GPUpdate.net zag de film 'Senna'. De documentaire die alle andere over de Braziliaan overbodig zou moeten maken. Een review.

De naam Ayrton Senna zal voor altijd verbonden blijven met één van de grootste tragedies die de topsport ooit kende. De Braziliaan wordt gezien als misschien wel de beste coureur uit de historie van de Formule 1, al zal de discussie over dat onderwerp nooit een definitieve winnaar krijgen. Zijn handelingen op en naast de baan brachten hem een enorme hoeveelheid fans en zijn dood dompelde een complete natie in rouw. Universal Studios maakte een film over Ayrton Senna da Silva en raakt hiermee een gevoelige, maar juiste snaar.

In 'Senna' wordt de Formule 1-carrière van Ayrton Senna bekeken door de ogen van collega-coureurs en journalisten. Er worden veel beelden gebruikt die nooit eerder het grote publiek hebben bereikt en dat zorgt ervoor dat je nooit het idee hebt dat je naar docu-nummer-zoveel zit te kijken. Want eens in de paar jaar verschijnt er een film of documentaire over Senna, dat 'het definitieve werk' zou moeten zijn. Maar meestal bestaat die documentaire uit louter bewonderende woorden over de man met de gele helm.

Want dat is een valkuil. Senna heeft een bijna heilige status onder veel fans en dat is zeer begrijpelijk. Het risico is echter, dat een film één grote lofzang wordt en dat de andere kant van de coureur onderbelicht blijft. In 'Senna' zijn de makers niet in die val getrapt. Zo wordt Alain Prost uitgebreid aan het woord gelaten over zijn rivaliteit met Senna en is de Fransman lang niet altijd mals over zijn voormalige stalgenoot. Want Senna wás ook geen heilige. Reed diezelfde Prost van de baan in 1990, om zo de wereldtitel te claimen. Vier jaar later deed Michael Schumacher hetzelfde bij Damon Hill en werd er moord en brand geschreeuwd. Bij Senna wordt dan vaak gesproken over 'de wil om te winnen'. In 'Senna' zegt Prost dat hij zijn voormalige teamgenoot het liefst op zijn bakkes had geslagen na het ongeluk. Dat is een veel gezondere reactie.

Maar natuurlijk is 'Senna' ook een film waarin Ayrton op een voetstuk wordt geplaatst. En dat is terecht. Ayrton Senna heeft een onuitwisbare indruk achtergelaten. Hij zorgde voor nationale trots in Brazilië. 'Het enige goede uit Brazilië', hoor je meer dan eens in de film. Brazilië had in de jaren '80 te maken met grote armoede, politieke ellende en in Senna had het volk iemand om trots op te zijn. Wij associëren vaderlandsliefde vaak met een onterecht gevoel van superioriteit, zoals bij dronken Amerikanen die USA! USA! loeien. Senna bracht Brazilianen een heel ander gevoel van vaderlandsliefde. Een lichtpuntje aan een donkere hemel. Wij als bevoorrechte Nederlanders zullen misschien wel nooit weten hoe dat voelt.

'Senna' neemt de kijker mee de paddock in. Alsof je meekijkt over de schouder van Ayrton. Hij is te zien in zijn meest euforische momenten en zijn diepste dalen. Zijn moeizame verhouding met toenmalig FIA-president Jean-Marie Balestre wordt fantastisch in beeld gebracht, de rivaliteit met Prost intrigeert tien keer beter dan menig blockbuster. En net als bij menige Hollywoodproductie, is het einde onvermijdelijk.

Want we weten hoe 'Senna' eindigt. Op 1 mei 1994 dooft het Braziliaanse lichtpuntje. Wie naar de beelden van de vrijdag en zaterdag van dat weekend kijkt, zal zich ongemakkelijk voelen. Senna lacht dat weekend geen één keer. Hij had het niet naar zijn zin in de Williams en na de kwalificatie op Imola had hij het niet naar zijn zin in de Formule 1. En voor de start van de race lijkt hij niet te willen rijden.

'Senna' duurt twee uur en drie kwartier. En tijdens die twee uur en drie kwartier heb ik volgens mij amper geknipperd met m'n ogen. Ayrton Senna wordt geportretteerd als een fabelachtige coureur, met een niet te stoppen drive en een paar behoorlijk kartelige randjes. En volgens mij is dat een eerlijke benadering. Bram Vermeulen zong ooit: 'dood ben ik pas, als jij me bent vergeten'. Ayrton Senna zal dus nooit sterven. Gelukkig maar.

Ivo Pakvis

Redacteur GPUpdate.net