Van Lennep over het gevaar van racen: "Je hoopte dat het jou niet overkwam"

De dood van Juha Miettinen tijdens de Nürburgring-kwalificatierace en de zware crash van Ollie Bearman in Japan herinneren eraan dat autosport, ondanks alle moderne veiligheid, nooit zonder gevaar is. Voor Gijs van Lennep is dat geen abstract besef. Hij reed in een tijd waarin vangrails ontbraken, gordels nog geen vanzelfsprekendheid waren en een groene vlag duidelijk betekende: gas erop.

"Ik heb heel veel geluk gehad", herhaalt Van Lennep tijdens een gesprek bij hem thuis. "Dat zeg ik nog tien keer." Hij spreekt er nuchter over, maar zijn carrière speelde zich voortdurend af op de grens van leven en dood – destijds eerder regel dan uitzondering.

Zo noemt hij het oude Spa, waar huizen langs de baan stonden, zonder vangrail, zonder uitloopstrook. "Dan stond er één zo'n lullig strobaaltje tegen het huis aan. Nou, als je daar een lekke band krijgt, dan vind je van de auto en van de rijder niks terug."

Van Lennep reed in de jaren zestig en zeventig op Le Mans, de Nürburgring, in de Formule V, Formule 1, Formule 5000 en de Targa Florio. Hij behaalde vele overwinningen, waaronder twee keer de 24 uur van Le Mans, maar zag ook vrienden en collega's verongelukken en kwam zelf tweemaal bijna om het leven. "Ik heb alle kanten meegemaakt van het vak."

We wisten niet beter

Over de racerij van vroeger is hij duidelijk. De sport was gevaarlijker en de dood hoorde erbij. Toch had dat besef een andere vorm. "Vroeger was mijn uitspraak: wij wisten niet beter. En als de baas zegt: je moet gas geven, dan moet je gas geven. Angst hadden we eigenlijk niet. Want racen is racen. Natuurlijk weet je dat het gevaarlijk is, maar je hoopt dat het jou niet overkomt. Je neemt dat risico, anders moet je niet racen."

Dat perspectief gold zelfs bij verschrikkelijke ongelukken: waar races nu worden stilgelegd voor debris op de baan, reden de coureurs in Van Lenneps tijd zelfs bij levensbedreigende situaties gewoon door. Een voorbeeld: tijdens Le Mans 1976 reed de Nederlander achter Fransman André Haller en maakte hij diens fatale crash mee.

"Zijn auto stond in lichte laaien. Ik keek naar links en ik zag die vent helemaal grijs. Hij zat nog met zijn handen aan het stuur. Hij was aan het branden. Ja. Dan denk je: jemig nog aan toe, dat is ernstig natuurlijk, want die is dood."

Toch ging de race gewoon door. "De benzine liep over de weg, maar er waren alleen gele vlaggen. Dus ik reed gewoon maar even vlug door die vlammen heen, iets langzamer. Maar 200 meter verderop hing alweer een groene vlag, want zo was het in die tijd. En ja, als de baas vindt dat je moet gas geven, dan moet je weer gas geven. Want groen is groen, dus gas erop."

"De Benzine liep over de weg, dus ik reed gewoon maar even vlug door die vlammen heen. 200 meter verderop hing alweer een groene vlag, want zo was het in die tijd. En groen is groen, dus gas erop."   

Foto door: Motorsport Images

Dat klinkt nu bijna onvoorstelbaar. Toch was het volgens Van Lennep simpelweg hoe de sport werkte. "We wisten niet beter. De klok is goud, dat is het enige waar het om gaat."

Het horloge heb ik nog

Zijn eigen zwaarste ontsnapping gebeurde op Spa, in 1967. "Daar ben ik holdedebolder eruit gegaan. Daar kon ik zelf niets aan doen. De kap ging open, omdat ze hem niet goed dicht hadden gedaan. Er was nog geen vangrail. Er was niks."

Met 200 kilometer per uur vloog hij het weiland in. "Gelukkig stond er geen boom. Ja, verderop. Toen is die auto nog tegen de boom geknald, maar toen was ik er al lang uitgevallen." Een geluk bij een ongeluk, want de sportscars hadden nog geen gordels. "De Formule 1 had ze al vanaf 1967, maar wij kregen ze pas in '68."

"Daar heb ik gewoon ook geluk gehad: ik ben niet op m'n kop gevallen, maar op m'n bil. Want als je op je kop valt met 200, dan ben je dood natuurlijk. Dan breek je je nek."

De schade viel uiteindelijk mee. "Ik gleed door en kwam in een sloot terecht. Ze konden me niet eens vinden. Ik had een botje gebroken en zand in mijn ogen gekregen. Dat was onder mijn helm gekomen. Ik weet er zelf niets meer van, maar blijkbaar heb ik nog wel gepraat tegen Ben Pon, met wie ik reed. 'Ben, ik ben mijn horloge kwijt!', riep ik. Dat had ik van mijn vrouw gekregen toen we ons datzelfde jaar verloofden. Toen is Ben nog in het gras gaan zoeken. Het horloge heb ik nog."

Gijs van Lennep in de beruchte Targa Florio. Geen veiligheidsmaatregelen, fans stonden onbeschermd om, of zelfs op, de baan.

Foto door: Motorsport Images

Ondanks alles, gas geven en rijden

Ook buiten het circuit ging het bijna mis. Op de Duitse autobahn zat Van Lennep naast een monteur in een Volkswagen Kever toen er iets van een andere auto viel. De Kever ging dwars. "Toen kwam er zo'n trailer met zeven auto's erop zo bij mij binnenrijden."

Dat zij het overleefden, schrijft hij toe aan toeval. "Die Kever had een treeplank. Daar bleven we aan hangen. Want als die gerold was, dan waren we hartstikke dood geweest. Als je zo'n trailer over je heen krijgt, dan is het gebeurd met de koopman."

Hoewel hij het incident overleefde, liet het zijn sporen na. Voor Van Lennep echter geen reden een race zelf af te zeggen. "Ik had een enorme klap gehad. Ik probeerde nog te rijden, maar ik moest mijn voet met beide handen op de rem zetten. Mijn been moest ik optillen. Dat werkte natuurlijk niet. Dus de dokter zei: 'Wil je alsjeblieft stoppen, zo gaat het niet.' Nou, toen hebben we toch maar niet gereden."

De namen komen nog moeiteloos terug: Hans Laine, verongelukt op de Nürburgring. Jo Bonnier, omgekomen op Le Mans. Roger Williamson, gestorven op Zandvoort in 1973, in een race waarin Van Lennep voor Frank Williams reed.

Hij herinnert zich het gruwelijke ongeluk nog tot op de dag van vandaag. David Purley die tevergeefs de brandende auto van Roger Williamson probeert om te keren. Marshals die Purley voor de bestuurder van de brandende auto aanzien en niet eens proberen te blussen. Ondertussen rijden alle andere auto's gewoon door. "Dat was puur gele vlaggenwerk. Nu zou het code rood zijn geweest."

Van Lennep hoorde pas na de race van de dood van de Brit. Overigens de enige keer dat de jonkheer op televisie vloekte.

De gruwelijke crash van Roger Williamson, links, terwijl de race ondertussen gewoon door gaat. Verderop zijn enkele gele vlaggen te zien.

Foto door: Sutton Images

Over Laine vertelt hij hoe de auto op de Nürburgring licht werd door een onverwachte mistralwind. Van Lennep voelde het zelf ook. "Ik ben meteen van het gas afgegaan. Maar hij bleef vol gas rijden en sloeg als een speedboot achterover."

De afloop was fataal. De auto vloog in brand en Laine overleed ter plekke. Van Lennep is even stil. "Ja. Lulliger bestaat er natuurlijk niet. Gewoon een ongeluk, maar ja. Het is eigenlijk heel ernstig."

En toch, ondanks alles..

Juist daarom kijkt Van Lennep met gemengde gevoelens naar de huidige autosport. De dood van Juha Miettinen, die op 18 april 2026 overleed na een zevenauto-ongeluk tijdens de ADAC 24h Nürburgring Qualifiers, laat zien dat ook moderne circuits en procedures geen absolute bescherming bieden.

Ook in de Formule 1 blijft veiligheid onderwerp van discussie. Ollie Bearman crashte zwaar tijdens de Grand Prix van Japan van 2026 - een impact van ongeveer 50G - waarna zorgen ontstonden over snelheidsverschillen onder de nieuwe regels. Toch ziet Van Lennep vooral hoeveel er is veranderd. "Zelfs in die tijd al werden de auto's veiliger, de circuits veiliger."

Alleen is veiligheid in autosport nooit hetzelfde als onkwetsbaarheid. Dat weet hij beter dan wie ook. En toch zou hij het opnieuw doen. "Ik heb een gouden tijd gehad", zegt Van Lennep. "Ik zou het zo weer doen. Alleen heb ik mazzel gehad. Ik zeg het nog een keer: ik heb gewoon geluk gehad. Want ik ben er nog."