Special feature

F1 strategie uitgelegd: Wat is een undercut, overcut, DRS-trein en meer

De strategie kan het verschil maken tussen winst en verlies. De F1-teams hebben meerdere mogelijkheden ter beschikking, zoals de overcut en undercut. In dit artikel leggen we het uit.

 Max Verstappen, Red Bull Racing RB16, pitstop

De strategie is nagenoeg elk F1-weekend een belangrijk onderwerp. De teams lopen al ver voor de start van de race alle scenario’s door om zo goed mogelijk voorbereid aan het vertrek te staan. De strategie wordt voornamelijk bepaald door de levensduur van de banden. Er spelen vele factoren een rol bij de bepaling hoe men het snelste de finish kan bereiken. 

Wat is een undercut?

In de autosport verwijst de term ‘undercut’ naar een strategische optie die teams en coureurs kunnen gebruiken tijdens pitstops om hun positie op de baan te verbeteren. Een undercut is wanneer een coureur eerder de pit in gaat dan de auto('s) voor hem om te proberen een positie te winnen. 

Het idee achter de undercut is dat de coureur die als eerste een pitstop maakt, kan profiteren van de snelheid van verse banden en lege baan, wat resulteert in snellere rondetijden. Zo wordt een netto winst gecreëerd ten opzichte van de tegenstanders die langer op de baan blijven op oudere banden. Deze tactiek wordt vaak gebruikt op circuits waar inhalen moeilijker is, zoals de Hungaroring en Singapore, en strategie de enige waarschijnlijke methode is om vooruit te komen. Het is ook een van de meest voorkomende strategische hulpmiddelen om in te halen.

Een voorbeeld hiervan is te zien in de Grand Prix van Singapore van 2019, toen Sebastian Vettel eerder de pit in ging vanaf de derde plaats, nog voor Charles Leclerc en Lewis Hamilton die voor hem reden. Met verse banden zette Vettel een snelle outlap neer vergeleken met de langzamere inlap van degenen voor hem, en tegen de tijd dat Leclerc de pit verliet, had Vettel de leiding in de race overgenomen, wat resulteerde in zijn 53e en laatste F1-overwinning.

Het gebruik van de undercut vereist echter een goede timing en nauwkeurige inschatting van de situatie op de baan, inclusief de snelheid van de concurrenten en hun bandenconditie. Het is een van de vele strategische elementen die teams en coureurs in overweging nemen om hun raceresultaten te optimaliseren.

Lando Norris, McLaren MCL60, maakt een pitstop

Lando Norris, McLaren MCL60, maakt een pitstop

Foto: Zak Mauger / Motorsport Images

Wat is een overcut?

In tegenstelling tot de ‘undercut’, waarbij een coureur eerder de pits in gaat dan de concurrentie, draait de overcut om langer buiten blijven en later stoppen dan de coureurs ervoor.

Deze strategie kan op twee manieren werken. Ten eerste, als de coureur die op de baan blijft dezelfde snelheid kan behouden of zelfs verhogen vergeleken met een rivaal die gepit heeft. Zo kan hij mogelijk voor die rivaal komen te rijden wanneer die uiteindelijk zijn pitstop maakt.

Ten tweede, als een rivaal die als eerste heeft gepit, niet snel de juiste bandentemperatuur kan bereiken en langzamer is in zijn out-lap, kan de coureur die nog moet pitten hiervan profiteren door de afstand tussen hen beiden te vergroten voordat hij zelf gaat pitten.

Deze tactiek wordt ook vaak gebruikt in Monaco, waar inhalen uiterst moeilijk is en het opofferen van baanpositie aanzienlijke risico's met zich meebrengt. Een voorbeeld hiervan was te zien in de Grand Prix van Monaco van 2021. Hamilton stopte op ronde 29 om te proberen Pierre Gasly via een undercut in te halen, maar kreeg zijn banden niet op temperatuur. Dit betekende dat Gasly op oudere banden sneller kon rijden dan Hamilton op verse banden, waardoor de kloof tussen hen groeide en Gasly voorop bleef rijden. Vettel voerde dit nog effectiever uit door twee ronden later te pitten en beide coureurs voorbij te gaan.

De overcut vereist echter eveneens goede timing en inschatting van de situatie. Het team moet er zeker van zijn dat de coureur zijn tempo op versleten banden nog enigszins kan behouden, en dat de nieuwe banden voldoende grip zullen bieden wanneer de pitstop wordt gemaakt.

Net als de undercut is de overcut een belangrijk strategisch hulpmiddel dat teams en coureurs gebruiken om hun raceresultaten te optimaliseren, afhankelijk van de situatie op de baan en de conditie van de banden.

Wat is een DRS-trein?

Een DRS-trein ontstaat wanneer een aantal auto's vast komt te zitten in een patstelling waarbij, behalve de leider, alle auto's binnen DRS-bereik van elkaar zijn en geen vooruitgang kunnen boeken. Dit komt doordat de auto('s) voor hen ook DRS hebben, wat betekent dat de volgende coureurs niet kunnen profiteren van de voordelen van DRS.

Deze treinen zijn vaak de aanleiding voor teams om te proberen de undercut toe te passen, zodat coureurs in schone lucht kunnen rijden en een netto winst kunnen proberen te behalen nadat de cyclus van pitstops is voltooid.

Logan Sargeant, Williams FW45, voert een DRS-trein aan.

Logan Sargeant, Williams FW45, voert een DRS-trein aan.

Foto: Williams

Hoe beïnvloedt de safety car de strategie?

Een safety car heeft aanzienlijke invloed op de strategie in de Formule 1-races. Bij de Virtual Safety Car (VSC) moet het veld binnen een strikte delta rijden die door de FIA is vastgesteld. Deze delta bepaalt hoe snel een auto op bepaalde delen van het circuit kan rijden, waardoor het volledige veld gelijkelijk vertraagt en de afstanden tussen auto's behouden blijven. Doordat iedereen op de baan vertraagt, is het verschil in snelheid tussen degenen die pitten en degenen die op de baan blijven kleiner, wat betekent dat er minder tijd verloren gaat bij een pitstop en er mogelijk meer posities kunnen worden gewonnen als gevolg hiervan.

Als referentie kostte een pitstop onder groene vlag tijdens de Grand Prix van de Verenigde Staten 2022 coureurs ongeveer 20 seconden aan rondetijd. Onder safety car-omstandigheden daalde dit tot 12 seconden aan rondetijd, wat feitelijk betekent dat coureurs die tijdens de safety car-passage pitten acht seconden ‘gratis’ kregen.

Daarom zijn teams geneigd om hun racestrategie onmiddellijk om te gooien als een safety car of VSC wordt ingezet, omdat de gewonnen tijd bij een pitstop onder deze omstandigheden opweegt tegen de potentiële tijdwinst bij een pitstop onder normale omstandigheden of na de periode waarin de race is opgeschort.

Het juiste moment en de juiste strategische beslissingen nemen tijdens een safety car-periode kunnen het verschil maken tussen een goed en een slecht resultaat. Daarom worden strategen in de pits intensief betrokken bij het analyseren van gegevens en het nemen van beslissingen om de best mogelijke resultaten te behalen in een race waarin de omstandigheden snel kunnen veranderen.

Een AMG Mercedes safety car

Een AMG Mercedes safety car

Foto: Glenn Dunbar / Motorsport Images

Welke invloed heeft een rode vlag op de F1-strategie?

Een rode vlag heeft een aanzienlijke invloed op de strategie in de Formule 1-races. Wanneer een race wordt onderbroken door een rode vlag, betekent dit dat de race tijdelijk wordt gestopt en alle auto's moeten stoppen op start-finish of in de pits.

Tijdens een rode vlag-onderbreking mogen coureurs hun banden verwisselen en schade aan hun auto's herstellen met gelijkwaardige onderdelen, wat betekent dat de verplichting om met twee verschillende compounds te rijden kan worden nagekomen zonder tijd te verliezen.

Deze regel kan de rangorde aanzienlijk veranderen, waarbij degenen die al gestopt zijn benadeeld worden omdat er geen manier is om de tijd die ze verloren hebben bij een pitstop terug te krijgen.

Bij de Grand Prix van Italië 2020 kon Gasly opmerkelijk genoeg posities winnen door zo'n interventie. Nadat hij kort voor een vroege safety car was gestopt om van buiten de punten naar de derde plaats te springen, profiteerde Gasly van zijn tweede gratis pitstop onder een rode vlag die werd veroorzaakt door de crash van Leclerc. Gecombineerd met Hamilton die een straf kreeg en hij Lance Stroll na de herstart inhaalde, klom Gasly naar de leiding en behield hij deze voorsprong om zijn eerste overwinning te behalen.

De mogelijkheid voor een coureur om zijn verplichte bandenwissel onder dergelijke omstandigheden te voltooien, blijft een controversieel onderwerp. Veel tegenstanders vinden dit een oneerlijk onderdeel van de rode vlag en zijn van mening dat dit aangepast moet worden. Hierover is het laatste woord dus nog niet gesproken.

Sluit je aan bij de Motorsport community

Praat mee
Vorig artikel Vijf dingen om naar uit te kijken tijdens het F1-weekend op Zandvoort
Volgend artikel F1-memorabilia is booming: Maar hoe weet je of het echt is?

Beste reacties

Meld je gratis aan

  • Snel toegang tot je favoriete artikelen

  • Stel alerts in voor breaking news en je favoriete coureurs

  • Laat je horen met de reactiemodule

Motorsport prime

Ontdek premium content
Abonneer

Editie

Nederland Nederland