Analyse
Dakar Dakar
Discussie in Dakar: lossen tijdsbonussen het jojo-effect op?
In Dakar bepaalt de startpositie vaak het etapperesultaat. Moeten auto’s, net als motoren, tijdsbonussen krijgen voor het openen van de route? De meningen in het bivak lopen uiteen.
Bjorn Smit Gerald Dirnbeck
Gepubliceerd: 11 jan 2026, 15:07
Kopieer link
Deel op Viber
Tijdens de eerste week van de Dakar Rally bleef het algemeen klassement bijzonder compact: de top-zes werd gescheiden door slechts twintig minuten. Tegelijkertijd zorgden de daguitslagen regelmatig voor verrassingen en een zogeheten ‘jojo-effect’. Wie de ene dag voorin eindigde, had de volgende dag vrijwel geen kans op een top-10-klassering. De etappewinnaar moet immers als eerste starten en krijgt daarmee de navigatie voor zijn rekening. Voor de rijders daarachter wordt het juist eenvoudiger: zij kunnen de sporen volgen en zijn doorgaans sneller.
"Van buitenaf bekeken ontwikkelen we aan het begin van de rally een strategie om ergens in het midden te blijven en het jojo-effect te vermijden", zegt Tiphanie Isnard, teambaas van Dacia, tegen Motorsport.com. "Ik ben ervan overtuigd dat het werkt. Het is lastig te analyseren wat er nu precies gebeurt in Dakar, maar ik denk dat onze strategie zijn vruchten afwerpt. We moeten het gewoon slim managen."
Na etappe 6 voerde Dacia-rijder Nasser Al-Attiyah het algemeen klassement aan. De Qatari won in de eerste week slechts één etappe. Slechts één rijder slaagde erin twee etappes te winnen: Mitch Guthrie van Ford. De Amerikaan won etappe 3, maar verloor in etappe 4 vervolgens 44 minuten. Dankzij een late startpositie won Guthrie daarna etappe 5 – een schoolvoorbeeld van het jojo-effect. "Ik denk", zegt Ford-teambaas Matthew Wilson tegen Motorsport.com, "dat het behoorlijk wat moeite kost om echt te begrijpen hoe dit zich allemaal ontwikkelt."
Wie de proef opent, moet navigeren en dat blijkt deze Dakar alles behalve een garantie op succes.
Foto door: Red Bull Content Pool
"Een van de redenen waarom deze sport zo populair is – en waarom we zoveel inschrijvingen hebben in de Ultimate-klasse – is waarschijnlijk hoe de reglementen zijn opgebouwd. Ze zorgen ervoor dat vrijwel elke dag een andere rijder een etappe kan winnen. Voor een rijder die je misschien semi-professioneel zou noemen, is een etappezege in Dakar een enorme prestatie." Zo behaalde Ford-privateer Martin Prokop twee derde plaatsen en één tweede plaats, wat van grote waarde is voor sponsors en media in zijn thuisland.
De T1+ Ultimate-klasse is sterk gegroeid. Onder de huidige regels zijn de auto’s van Toyota, Ford, Dacia, X-Raid en Century Racing nagenoeg gelijkwaardig. De gestandaardiseerde koppelcurve en de maximale topsnelheid van 170 km/u zorgen voor een balans in prestaties. Daardoor kunnen in theorie vijftien of meer auto’s een etappe winnen. “"De startpositie maakt een enorm verschil”, vertelt Sebastien Loeb aan Motorsport.com. "Vroeger waren we met drie of vier rijders die om de winst vochten. Dat was prima; we bleven allemaal redelijk dicht bij elkaar. Zelfs als iemand de etappe opende, kon de laatste van ons nog vierde worden. Maar nu zijn er vijftien, soms twintig snelle auto’s. De tijdsverschillen komen tegenwoordig meer door de positie op de route dan door de rijder."
Tijdsbonussen zoals bij de motoren?
“Het is lastig als je een ongunstige startpositie hebt”, vervolgt Loeb. In de motorcategorie bestaat al enkele jaren een bonussysteem: rijders die voorop rijden en navigeren, krijgen tijdsbonussen. Dat compenseert het nadeel van het openen van de etappe. De vraag is nu of een vergelijkbaar systeem ook voor de auto’s zinvol zou zijn. In het bivak lopen de meningen uiteen. "Misschien, maar het zou het geheel nog lastiger te begrijpen maken", aldus Loeb. "Zelfs nu hebben mensen die niet diep in de sport zitten al moeite met de regels. Als je daar nog iets aan toevoegt, wordt het nog complexer."
Iemand die weinig ziet in een systeem met tijdbonussen, is Carlos Sainz.
Foto door: A.S.O.
Toch staat Loeb niet onwelwillend tegenover zo’n idee. "Een bonussysteem zou een oplossing kunnen zijn. Ik ben niet de organisator, dus het is niet mijn beslissing, maar het zou kunnen." Teamgenoot Al-Attiyah ziet het ook zitten: "Als je bijvoorbeeld degene bent die de route opent en je krijgt daarvoor een bonus – waarom niet? Dan wil ineens iedereen openen."
Carlos Sainz van Ford kijkt er genuanceerder naar en wijst in gesprek met Motorsport.com op een belangrijk detail: "Ik ben er eigenlijk niet zo’n voorstander van. Zolang de motoren voor ons rijden, is alles prima. Het grote jojo-effect ontstaat wanneer er geen motoren meer voor ons uit rijden. Misschien moet je dan wat meer ruimte laten, maar waarschijnlijk is het niet nodig."
Normaal gesproken starten de auto’s na de motoren en kunnen ze de sporen van de tweewielers volgen. Alleen tijdens de vier proeven die bij de twee marathonetappes horen, zijn de routes gescheiden en moeten de eerste auto’s volledig zelfstandig navigeren, zonder zichtbare sporen. "Voor de motoren is dit elke dag een probleem; voor ons geldt het slechts voor twee of vier etappes", zegt Sven Quandt van X-Raid tegen Motorsport.com. "Dan rijst de vraag: heeft het zin om zo’n systeem voor slechts een paar etappes in te voeren?"
“Ideaal zou zijn als de routes altijd gescheiden waren, dat zou eerlijk zijn. Als je het voor vier etappes invoert, moet je je afvragen: heeft het echt zin? Dat is de kernvraag – of het uiteindelijk eerlijk is en mathematisch klopt", vervolgt Quandt. "Dit onderwerp zal na Dakar zeker terugkomen, want voor buitenstaanders is het heel moeilijk te begrijpen waarom iemand verliest enkel omdat hij de route opent. Dat voelt niet logisch, en twee dagen op rij winnen is bijna onmogelijk. Dat lukt alleen als het een etappe is waarop je voortdurend ziet waar je heen moet. Zodra er veel navigatie bij komt kijken, wordt het extreem lastig."
Meer over Dakar 2026:
DakarBandenloterij in Dakar 2026: wat gaat er mis met BFGoodrich?
DakarEkström profiteert van laat tijdverlies Lategan en wint zevende Dakar-etappe
We willen jouw mening!
Wat zou jij graag willen zien op Motorsport.com?
Doe mee aan onze 5 minuten durende enquête.
- Het Motorsport.com-team
Reacties lezen en plaatsen
Lees ook :
Deel of bewaar dit artikel
Kopieer link
Deel op Viber
Net binnen
F1-update: Verstappen baalt van problemen, vreemd Red Bull- en Aston Martin-gerucht genuanceerd
Formule 1
F1 Formule 1
GP van de Verenigde Staten
32 min
F1-update: Verstappen baalt van problemen, vreemd Red Bull- en Aston Martin-gerucht genuanceerd
Max Verstappen ziet twee terugkerende problemen bij Red Bull: "Misschien in codetaal communiceren"
Formule 1
F1 Formule 1
GP van de Verenigde Staten
2 u
Max Verstappen ziet twee terugkerende problemen bij Red Bull: "Misschien in codetaal communiceren"
Strategische masterclass: hoe Antonelli zich bij de GP van de VS op de drempel van de F1-titel zette
Uitgelicht
Formule 1
Uitgelicht
F1 Formule 1
GP van de Verenigde Staten
7 u
Strategische masterclass: hoe Antonelli zich bij de GP van de VS op de drempel van de F1-titel zette
George Russell tast in het duister over gebrek aan tempo in F1 GP van de VS ondanks vernieuwde W17
Formule 1
F1 Formule 1
GP van de Verenigde Staten
7 u
George Russell tast in het duister over gebrek aan tempo in F1 GP van de VS ondanks vernieuwde W17
Vorig artikel Botte pech houdt Lategan van tweede etappezege: "Pas één goede dag gehad"
Volgend artikel Van den Brink blijft leider ondanks tikje in zevende etappe Dakar
Beste reacties
Er zijn nog geen reacties. Wil je er één schrijven?
Bekijk alle reacties en praat mee
Meer van
Bjorn Smit
Fornaroli werkt deze week F1-test af voor Haas in Jerez
Formule 1
Formule 1 4 m
Fornaroli werkt deze week F1-test af voor Haas in Jerez
McLaren en Red Bull gaan in beroep tegen herstel Gasly-podium
Formule 1
Formule 1
GP van Barcelona-Catalonië
4 m
McLaren en Red Bull gaan in beroep tegen herstel Gasly-podium
Column: Is het terecht dat andere raceklassen slaatje willen slaan uit kritiek op F1?
Uitgelicht
Formule 1
Uitgelicht
Formule 1
GP van China
7 m
Column: Is het terecht dat andere raceklassen slaatje willen slaan uit kritiek op F1?
Abonneer en krijg toegang tot Motorsport.com met je adblocker
Van Formule 1 tot MotoGP: we brengen het laatste nieuws, diepgaande analyses en exclusieve interviews rechtstreeks uit de paddock. Om ons vak zo goed mogelijk uit te kunnen voeren, worden er op de website advertenties getoond. We merken op dat je een adblocker gebruikt en willen je vragen om deze uit te zetten. Daarnaast geven we je de mogelijkheid om abonnee te worden en voor een klein bedrag te genieten van een advertentievrije website.
Er zijn twee opties:
- Word abonnee
- Schakel je adblocker uit
Word nu lid Al geabonneerd? Log hier in
Adblocker al uitgeschakeld?
Ververs de pagina
Beheer alerts
Abonneer